Οι σεισμοί του Αυγούστου 1953 υπήρξαν καθοριστικής σημασίας για τη ζωή, τη δημογραφία, την οικονομία, τον πολιτισμό της Κεφαλονιάς. Το νησί, όπως εξάλλου και η Ιθάκη και η Ζάκυνθος, καταστράφηκε σχεδόν ολοκληρωτικά. Παρόλο που ισχυροί σεισμοί είχαν πλήξει τα Επτάνησα και στους προηγούμενους αιώνες, το 1953 αποτελεί ορόσημο για την σύγχρονη ιστορία της Κεφαλονιάς, καθώς όχι μόνο επηρέασε κάθε πλευρά της καθημερινότητας των κατοίκων του νησιού, αλλά και σήμανε το τέλος της πολιτισμικής φυσιογνωμίας της περιοχής ιδιαιτέρως στον τομέα της αρχιτεκτονικής. Δημόσια και ιδιωτικά κτίρια κατέρρευσαν σε σωρούς μπάζων και, καθώς η ανάγκη για άμεση στέγαση ήταν επιτακτική, όχι μόνο δεν έγινε προσπάθεια για ανάπλαση της προσεισμικής Κεφαλονιάς, αλλά οι μεγαλύτερες πόλεις του νησιού χτίσθηκαν ακολουθώντας μεν με αυστηρότητα και συνέπεια τον νέο αντισεισμικό κανονισμό, χωρίς όμως αισθητικό ενδιαφέρον. Επικεντρώνοντας την προσοχή μας στο σύγχρονο Αργοστόλι παρατηρούμε ότι, ενώ θα μπορούσε να αποτελεί πρότυπο μίας σύγχρονης επαρχιακής πόλης τόσο ως προς τις υποδομές όσο και ως προς την αισθητική εικόνα της, καθώς έχει χτιστεί εξ αρχής κατά το β΄ μισό της δεκαετίας του 1950 και κατά τη δεκαετία του 1960, εν τούτοις παρουσιάζει άναρχη δόμηση -τουλάχιστον στον πυρήνα του – με στενούς δρόμους, έλλειψη χώρων πρασίνου και αναψυχής, απουσία χώρων στάθμευσης, προβληματικές υποδομές – γεγονός που δυσχεραίνει την καθημερινότητα των κατοίκων του, ειδικά κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, οπότε υποδέχεται μεγάλο αριθμό τουριστών. Η δράση, λοιπόν, αποσκοπεί στη γνωριμία των μαθητών/-τριών με την ιστορία, τα μνημεία και τον πολιτισμό του προσεισμικού Αργοστολίου, ώστε μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, να έρθουν σε επαφή με την πρόσφατη ιστορία της πόλης, να εξερευνήσουν την τοπική ταυτότητα και να συνειδητοποιήσουν τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και της αειφόρου ανάπτυξης.
*Δημιουργός προγράμματος: Αλίκη Κ. Γαλιατσάτου, Σύμβουλος Εκπαίδευσης Φιλολόγων ΔΔΕ Κεφαλληνίας
Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος της Ιστορίας των Α’, Β’ και Γ’ τάξεων Γυμνασίου (ΦΕΚ 217/Β΄/19-01-2023).
Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών Ιστορίας και Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστορίας (ΦΕΚ 303 /Β΄/13-03-2003).
Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (ΦΕΚ 6048/Β΄/1-11-2024).
Οι μαθητές/τριες αναμένεται να:
αναπτύξουν τη γνώσης για την τοπική ιστορία και τα πολιτιστικά μνημεία του Αργοστολίου,
αξιολογήσουν και αξιοποιήσουν ιστορικές πηγές,
καταγράψουν προφορικές μαρτυρίες/συνεντεύξεις ακολουθώντας τον σχετικό δεοντολογικό κώδικα,
ενισχύσουν την ομαδική εργασία, την ικανότητα συνεργασίας και τη συλλογική δράση,
δημιουργήσουν εκπαιδευτικό υλικό που θα αντανακλά την αποκτηθείσα γνώση και εμπειρία από τη δράση,
αναπτύξουν ικανότητες παρουσίασης και διάχυσης της γνώσης στο ευρύτερο κοινό.
Οι μαθητές/τριες συζητούν τι γνωρίζουν για το προσεισμικό Αργοστόλι και τι θέλουν να μάθουν. Με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού, οργανώνουν ερωτήματα για την τοπική ιστορία, όπως: •
Πώς επηρεάζει ένα φυσικό φαινόμενο, στην προκειμένη περίπτωση ο σεισμός, την ανθρώπινη ζωή και την εξέλιξη ενός τόπου;
Πώς το φυσικό φαινόμενο αποκτά τη διάσταση του ιστορικού γεγονότος;
Ποια ήταν η εικόνα της πόλης του Αργοστολίου πριν από τους σεισμούς του 1953;
Πώς θα μπορούσε/πώς θα θέλατε να είχε ξαναχτιστεί η πόλη;
Πώς θα θέλατε να είναι το κτίριο του σχολείου μας;
Ομαδικές συζητήσεις, ψηφιακά ερωτηματολόγια, παρουσίαση φωτογραφιών και χαρτών, συνεντεύξεις με Κεφαλονίτες που, μικρά παιδιά, έζησαν τους σεισμούς και διατηρούν έντονες στη μνήμη τους και τις εικόνες της προσεισμικής πόλης και τις ώρες της καταστροφής.
Επισκέψεις σε καθορισμένα σημεία του Αργοστολίου με ξενάγηση από ειδικούς ή χρήση οδηγών. Φωτογράφηση και καταγραφή εμπειριών. Συγκέντρωση ιστορικών πληροφοριών από τοπικές πηγές/παλιές φωτογραφίες/προφορικές μαρτυρίες.
Οι μαθητές/τριες σχεδιάζουν το πρόγραμμα με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού.
Κατανομή ομάδων και ρόλων (ιστορικοί, ερευνητές, φωτογράφοι).
Καταγραφή προορισμών.
Επαφές με φορείς (π.χ. υπηρεσίες του Δήμου Αργοστολίου πχ. Πολεοδομία, τοπικά μουσεία, ιδιώτες ).
Αναζήτηση βιβλιογραφίας
Δημιουργία Ψηφιακού Ιστορικού Χάρτη (StoryMap): Οι μαθητές/τριες χωρισμένοι σε ομάδες, θα χρησιμοποιήσουν την εφαρμογή ανοιχτού κώδικα StoryMap JS για να δημιουργήσουν έναν διαδραστικό, ψηφιακό χάρτη του προσεισμικού Αργοστολίου:
Βήμα 1: Χαρτογράφηση Σημείων: Κάθε ομάδα θα αναλάβει να τοποθετήσει στον χάρτη συγκεκριμένα σημεία ενδιαφέροντος της παλιάς πόλης (π.χ. την κεντρική πλατεία, την πλατεία Καμπάνας, το παλιό Δημαρχείο, ιστορικές εκκλησίες, κτίρια με ιδιαίτερη αρχιτεκτονική).
Βήμα 2: Ενσωμάτωση Υλικού: Για κάθε σημείο στον χάρτη, οι μαθητές/τριες θα ενσωματώσουν το υλικό που έχουν συλλέξει, παλιές φωτογραφίες του κτιρίου ή της τοποθεσίας και σύντομα πληροφοριακά κείμενα για την ιστορία του. Επιπλέον, αποσπάσματα από τις προφορικές μαρτυρίες που έχουν καταγράψει, όπου οι κάτοικοι περιγράφουν τις αναμνήσεις τους από το συγκεκριμένο μέρος και σύγχρονες φωτογραφίες από το ίδιο σημείο για να φανεί η αντίθεση και η αλλαγή.
Βήμα 3: Δημιουργία Αφήγησης: Οι διαφάνειες του StoryMap θα οργανωθούν σε μια λογική ακολουθία, δημιουργώντας μια ψηφιακή βόλτα στο προσεισμικό Αργοστόλι, αφηγούμενες την ιστορία της πόλης μέσα από τα μνημεία και τα κτίριά της. Αυτός ο ψηφιακός χάρτης μπορεί να ενσωματωθεί στο ιστολόγιο του σχολείου και να χρησιμοποιηθεί κατά την τελική εκδήλωση παρουσίασης. Το story map θα είναι διαθέσιμο στους επισκέπτες του νησιού σε όλες της πύλες εισόδου (σταθμοί ΚΤΕΛ, λιμάνια, αεροδρόμιο).
Δημιουργούν εκπαιδευτικό υλικό (παρουσίαση με PowerPoint, έγχαρτο και ψηφιακό φωτογραφικό λεύκωμα, στο οποίο οι φωτογραφίες θα συνοδεύονται από επεξηγηματικά κείμενα, αφίσες, μακέτες ) για τη σχολική κοινότητα. Καλό θα είναι τα κείμενα να είναι μεταφρασμένα στα Αγγλικά, ώστε το λεύκωμα να παρέχει πληροφοριακό υλικό για την ιστορία του Αργοστολίου σε ξένους επισκέπτες της πόλης.
Διοργανώνουν εκδήλωση, ανοιχτή για το ευρύτερο κοινό, με έκθεση φωτογραφιών στο Δημοτικό θέατρο της πόλης.
Μοιράζονται τις εμπειρίες τους μέσω άρθρων στο ιστολόγιο του σχολείου.
Οι μαθητές/τριες συζητούν και απαντούν σε ερωτήσεις, όπως:
Τι μάθαμε για το Αργοστόλι που δεν γνωρίζαμε;
Πώς αισθανθήκαμε κατά τη συνεργασία με τους συμμαθητές μας κατά την υλοποίηση του προγράμματος;
Θα θέλαμε να αναλάβουμε ανάλογη δραστηριότητα στο μέλλον; Με τι αντικείμενο/θέμα;
