Η δράση αποσκοπεί στη γνωριμία των μαθητών/τριών με την ιστορία της πόλης της Ζακύνθου, η οποία συνδέεται με ένα ευρύ φάσμα ξενικών κατακτήσεων που επιδρούν στον χαρακτήρα, τον πολιτισμό, την πολιτική-πολιτειακή φυσιογνωμία, τα ήθη και τα έθιμα του νησιού. Με βιωματικές δραστηριότητες οι μαθητές/τριες θα προσεγγίσουν τους παραπάνω άξονες της δράσης. Η δράση μπορεί να αξιοποιηθεί και από σχολεία άλλων περιοχών που έχουν παρόμοια ιστορική και πολιτισμική διαδρομή.
Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος της Ιστορίας των Α’, Β’ και Γ’ τάξεων Γυμνασίου (ΥΑ υπ. αριθμ. 4341/Δ2 (ΦΕΚ 217/Β΄/19-01-2023).
Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών Ιστορίας και Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστορίας (ΦΕΚ 303 /Β΄/13-03-2003).
Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (ΥΑ υπ. αριθμ. 130372/ΓΔ4 (ΦΕΚ 6048/Β΄/1-11-2024).
Οι μαθητές/τριες αναμένεται να:
καταγράψουν και να συλλέξουν ιστορικά στοιχεία της πόλης της Ζακύνθου και σημαντικών ιστορικών γεγονότων που σχετίζονται με αυτή,
διερευνήσουν τον διαχρονικό ρόλο του Ενετικού Κάστρου στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή της πόλης,
συνδέσουν τις κοινωνικές ανακατατάξεις με την παρουσία των ξένων κατακτητών στη Ζάκυνθο,
αποτυπώσουν τη βιομηχανική-βιοτεχνική-αγροτική-αστική εικόνα της πόλης και των περιχώρων της, ιδιαίτερα της περιοχής που οριοθετείται από το Κάστρο,
εντοπίσουν τις συνέπειες των σεισμικών καταστροφών στο γεωλογικό ανάγλυφο και στον κοινωνικοπολιτικό χαρακτήρα του νησιού.
Η δράση ξεκινά με συλλογική διαβούλευση και ανταλλαγή ιδεών γύρω από το σχέδιο δράσης και με σκοπό να ενεργοποιηθούν προηγούμενες εμπειρίες και γνώσεις των μαθητών/τριών από τον συγκεκριμένο δημόσιο χώρο. Ο/Η εκπαιδευτικός θέτει ερωτήματα όπως:
Έχετε επισκεφτεί το Ενετικό Κάστρο; Αν ναι, τι σας έχει κάνει εντύπωση από αυτό;
Ποιοι δημόσιοι χώροι της πόλης μας σχετίζονται με την ιστορία του νησιού μας και τι γνωρίζετε για αυτούς;
Εάν ήσασταν επισκέπτης/τρια σε ποια σημεία της πόλης μας θα πηγαίνατε;
Πώς πιστεύετε ότι το Ενετικό Κάστρο και το προάστιο στο οποίο βρίσκεται επηρέασαν τη ζωή και τις δραστηριότητες των κατοίκων;
Στη συνέχεια οι μαθητές/τριες χωρισμένοι/ες σε μικρές ομάδες καταγράφουν σε φύλλα εργασίας τις σχετικές παρατηρήσεις τους και στη συνέχεια συζητούν στην ολομέλεια τις καταγραφές τους. Η αρχική διερεύνηση κλείνει με τη συλλογική δημιουργία ενός πίνακα ερωτήσεων και θεμάτων για περαιτέρω διερεύνηση, ομαδοποιημένα σε θεματικές ενότητες. Η τάξη μπορεί να χωριστεί σε νέες ομάδες ρόλων: ομάδα Ιστορικών-Λαογράφων, ομάδα Παρατηρητών, ομάδα Δημοσιογράφων, ομάδα Ζωγράφων, ομάδα Λογοτεχνών.
Μελέτη του υλικού και χαρτογράφηση της πόλης ανά ομάδα εργασίας.
Κατανομή ρόλων μέσα στις ομάδες.
Συνεργασία με Αρχαιολόγους, Ιστορικούς και άλλους ειδικούς επιστήμονες.
Ανάλυση ιστορικών πηγών, φωτογραφιών, χρονολογίων, συνεντεύξεων.
Υιοθέτηση κοινού σχεδιασμού δράσης: Κατάθεση προτάσεων προς τον δήμο Ζακύνθου για αισθητικές παρεμβάσεις σε μνημεία, ιστορικά σημεία της πόλης και παρεμβάσεις τοποθέτησης QR code.
Οι μαθητές/τριες παρουσιάζουν τις προτάσεις σε αρμόδιο εκπρόσωπο του Δήμου.
Βιωματικά επισκέπτονται τα πεδία ανά ομάδα εργασίας, δίνοντας στην παρουσία τους δημόσιο και συμβολικό χαρακτήρα και γίνεται τοποθέτηση των QR codes σε συνεργασία με φορείς του Δήμου.
Φωτογραφικά και οπτικά αποτυπώνουν τις εργασίες τους.
Η φάση αυτή εστιάζει στην παρουσίαση των αποτελεσμάτων της μαθητικής έρευνας και παρέμβασης στην ευρύτερη σχολική και τοπική κοινότητα. Δημιουργούνται έργα πολυμεσικής παρουσίασης με εικόνες, κείμενα και μαρτυρίες, τα οποία παρουσιάζονται σε ευρύτερη εκδήλωση στην τοπική κοινότητα. Η κάθε ομάδα οργανώνει και παρουσιάζει το έργο της σε αυτή την εκδήλωση. Κατασκευάζεται ειδική παραπομπή στην ιστοσελίδα του σχολείου για την ανάρτηση του παραγόμενου υλικού. Εάν υπάρχει μαθητική εφημερίδα αναρτάται σχετικό άρθρο.
Απάντηση στα ιστορικά ερωτήματα που τέθηκαν εξαρχής.
Εντοπισμός των παραμέτρων που διαμόρφωσαν τον χαρακτήρα του σύγχρονου ζακυνθινού πολίτη και της ζακυνθινής κοινωνίας και κουλτούρας.
Ανάλυση της πολιτειακής αλλαγής που έφερε στα Επτάνησα η Ένωση με την υπόλοιπη Ελλάδα και η παρουσία των Ζακυνθίων πολιτικών που ανέλαβαν ηχηρό ρόλο στη διαδικασία της Ένωσης.
Προτάσεις για μια αειφόρο και βιώσιμη πόλη της Ζακύνθου, οι οποίες θα κατατεθούν στο συλλογικό «ιστορικό άλμπουμ» της δράσης.
Μπορεί να κατασκευαστεί ένας «τοίχος αναστοχασμού» εντός του σχολείου όπου κάθε μαθητής/τρια που συμμετείχε στη δράση μπορεί να αποτυπώσει συνοπτικά τις σκέψεις του/της και τα συναισθήματά του/της, καθώς και τις προτάσεις του/της για νέες δράσεις στο μέλλον.
