Η δράση αυτή θα δώσει έμφαση στη γεωμορφολογία, τη χλωρίδα και την πανίδα των ορεινών περιοχών της Άρτας (Τζουμέρκα – Ραδοβύζια), καθώς και στη σχέση των ανθρώπων με αυτά μέσα στους αιώνες.
Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών Γεωλογίας- Γεωγραφίας (ΦΕΚ 304/Β΄/13-03-2003),
Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (ΦΕΚ 6048/Β΄/1-11-2024).
Οι μαθητές/τριες αναμένεται να:
εκτιμήσουν τον φυσικό και πολιτιστικό πλούτο της Άρτας,
περιγράψουν την ορεινή γεωμορφολογία του νομού και τη βιοποικιλότητα,
επαναπροσδιορίσουν τη σύνδεσή τους με τη φύση και να αναγνωρίσουν τη σημασία της διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος,
συσχετίσουν την επίδραση του ορεινού φυσικού περιβάλλοντος με τον τρόπο ζωής των κατοίκων και στην τοπική οικονομία,
χαρτογραφούν, περιγράφουν και αναλύουν τους φυσικούς πόρους του τόπου τους,
αναλάβουν ρόλο μικρών ερευνητών και υπεύθυνων πολιτών, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην προστασία και την ανάδειξη της τοπικής κληρονομιάς.
Η διερεύνηση του θέματος «Τα Βουνά της Άρτας – Γεωλογική και Οικολογική Κληρονομιά, Τοπική Οικονομία» θα γίνει με βιωματικές και ομαδοσυνεργατικές μεθόδους, σύμφωνα με το πρόγραμμα σπουδών γεωγραφίας και την αξιοποίηση οδηγιών από το αποθετήριο των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων.
Οι μαθητές/τριες θα:
Έρευνα για τη σύσταση των εδαφών και τα γεωλογικά φαινόμενα των ορεινών όγκων της Άρτας.
Καταγραφή της χλωρίδας και της πανίδας και μελέτη προστατευόμενων ειδών, όπως η αρκούδα και ο λύκος, και σπάνιων φυτών της περιοχής.
Ανάδειξη της πολιτιστικής σημασίας των βουνών για τα ιστορικά μονοπάτια, τα παραδοσιακά γεφύρια και τα ορεινά χωριά (Σκουληκαριά, Θεοδώριανα, Ροδαυγή κ.ά.).
Ορεινές οικονομικές δραστηριότητες, όπως οικονομική μελέτη των οικονομικών δραστηριοτήτων και των επαγγελμάτων-τεχνών που ασκούσαν μέσα στον χρόνο οι κάτοικοι των ορεινών περιοχών της Άρτας.
Πεζοπορία σε επιλεγμένα μονοπάτια με παράλληλη παρατήρηση φυσικών φαινομένων και καταγραφή δεδομένων
Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ανάπτυξη δεξιοτήτων έρευνας, συνεργασίας, επικοινωνίας και ενεργής συμμετοχής στην προστασία και ανάδειξη της τοπικής φυσικής και πολιτιστικής κληρονομιάς.
Αρχικά, θα γίνει μελέτη του Προγράμματος Σπουδών για το μάθημα της γεωγραφίας και των στόχων των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων, ώστε να ενσωματωθούν οι θεματικοί άξονες: «Φυσικό Περιβάλλον – Κλιματική Αλλαγή» και «Δημιουργώ και Καινοτομώ».
Διαμόρφωση παιδαγωγικού υλικού (φύλλα εργασίας, ερωτηματολόγια, οδηγοί παρατήρησης) και θα επιλογή κατάλληλων μέθοδων (π.χ. project, μελέτη πεδίου).
Καθορισμός συνεργασιών με τοπικούς φορείς, όπως γεωλόγους, περιβαλλοντολόγους, ιστορικούς, εκπαιδευτικούς δευτεροβάθμιας, επαγγελματίες του τουρισμού, επιχειρηματίες τοπικών προϊόντων, εκπροσώπους περιβαλλοντικών ή πολιτιστικών συλλόγων, ξεναγών ή συνοδών βουνού.
Η οργάνωση της τάξης σε ομάδες και η κατανομή ρόλων θα ενισχύσει τη συνεργατική μάθηση. Ο σχεδιασμός θα περιλαμβάνει και τρόπους αξιολόγησης των δράσεων, τόσο ως προς τη διαδικασία όσο και ως προς το παραγόμενο αποτέλεσμα, με έμφαση στην ενεργή συμμετοχή των μαθητών/τριών.
Δημιουργία ψηφιακής χαρτογράφησης: Μαθητές/τριες μπορούν να χρησιμοποιήσουν εργαλεία GIS ( Geographic Information Systems ) για την αποτύπωση σημαντικών σημείων ενδιαφέροντος ή άλλων μορφών παρουσιάσεων.
Οι μαθητές/τριες θα παρουσιάσουν τις εργασίες τους σε εκδήλωση στο σχολείο, με τη συμμετοχή της τοπικής κοινότητας, εκπροσώπων φορέων και γονέων. Παράλληλα, θα δημιουργηθούν αφίσες, έντυπα ή ψηφιακό υλικό που θα αναρτηθεί σε κοινόχρηστους χώρους του σχολείου και σε τοπικά μέσα ενημέρωσης ή ιστοσελίδες. Ειδικές παρουσιάσεις ή εκθέσεις φωτογραφίας από τις επιτόπιες επισκέψεις θα συμβάλλουν στην ευαισθητοποίηση της κοινότητας για τη σημασία των βουνών της Άρτας. Ενθαρρύνεται επίσης η επικοινωνία με άλλα σχολεία της περιοχής για ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών. Με αυτόν τον τρόπο, το πρόγραμμα θα αποκτήσει ευρύτερη απήχηση, καλλιεργώντας την υπευθυνότητα και τη δράση για την προστασία της τοπικής γεωλογικής και οικολογικής κληρονομιάς.
Ο αναστοχασμός και η αξιολόγηση του προγράμματος θα γίνουν σε ατομικό και ομαδικό επίπεδο. Οι μαθητές/τριες θα κληθούν να εκφράσουν τί έμαθαν, πώς συνεργάστηκαν και ποιες δυσκολίες ή επιτυχίες αντιμετώπισαν μέσα από συζητήσεις, φύλλα αναστοχασμού και μικρά ερωτηματολόγια. Θα αξιολογηθεί η ενεργός συμμετοχή, η ποιότητα της έρευνας, η δημιουργικότητα στην παρουσίαση και η συμβολή κάθε μέλους της ομάδας. Ο εκπαιδευτικός θα αξιοποιήσει την παρατήρηση, αναστοχαστικά ημερολόγια και κριτήρια που αφορούν τόσο τη διαδικασία (συνεργασία, υπευθυνότητα) όσο και το παραγόμενο έργο. Επιπλέον, θα γίνει αποτίμηση της επίτευξης των στόχων του προγράμματος, της ενεργοποίησης της τοπικής κοινότητας και της ανάπτυξης περιβαλλοντικής συνείδησης στους/στις μαθητές/τριες. Τα συμπεράσματα του αναστοχασμού θα χρησιμοποιηθούν για μελλοντική βελτίωση αντίστοιχων εκπαιδευτικών δράσεων.
