Η δράση αποσκοπεί κυρίως στην κριτική και ιστορική μελέτη του άμεσου περιβάλλοντος των μαθητών/τριών. Έχει αφετηρία την μαθητική εμπειρία και δομείται με βάση βιωματικές δραστηριότητες για να μελετήσουν την τοπική ιστορία και να τη συσχετίζουν με το ευρύτερο ιστορικό πλαίσιο. Επίσης, μπορεί να αναδείξει τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, και της αειφόρου ανάπτυξης σε συσχέτιση με τους στόχους της βιώσιμης ανάπτυξης.
Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος της Ιστορίας των Α’, Β’ και Γ’ τάξεων Γυμνασίου (ΥΑ υπ. αριθμ. 4341/Δ2 (ΦΕΚ 217/Β΄/19-01-2023).
Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών Ιστορίας και Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστορίας (ΦΕΚ 303 /Β΄/13-03-2003).
Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (ΥΑ υπ. αριθμ. 130372/ΓΔ4 (ΦΕΚ 6048/Β΄/1-11-2024).
Οι μαθητές/τριες αναμένεται να:
να εντοπίσουν, να αναγνωρίσουν και να καταγράψουν τα σημαντικότερα ιστορικά μνημεία της περιοχής του σχολείου τους όλων των ιστορικών περιόδων,
αξιολογήσουν την ιστορική τους σημασία και να είναι σε θέση να προβούν σε ιεράρχηση με κριτήριο το ειδικό τους βάρος,
ορίσουν κριτήρια επιλογής ώστε να καταλήξουν σε μία επιλογή,
συγκροτήσουν ομάδες, να μοιράσουν ρόλους και καθήκοντα και να εργαστούν ομαδικά και στο τέλος σε ολομέλεια,
συμμετέχουν ενεργά στη μαθησιακή διαδικασία,
παράγουν οι ίδιοι ιστορική γνώση και δημοσιοποιήσιμο υλικό,
διερευνούν πηγές, να επιλέγουν χρήσιμες πληροφορίες, να αναλύουν και να συνθέτουν κείμενα,
εντοπίζουν και να περιγράφουν τον λειτουργικό μετασχηματισμό ενός βιομηχανικού μνημείου της συγχρονίας από μύλο με ποικίλους μηχανισμούς λειτουργίας σε πνευματικό πολυκέντρο και ακολούθως σε τουριστικό σημείο αναφοράς για όλη την Ελλάδα,
συνδέουν την τοπική ιστορία και οικονομία και τον τοπικό τρόπο ζωής με τον περιφερειακό, εθνικό και τον διεθνή,
διατυπώσουν προτάσεις για περαιτέρω μετασχηματιστικές χρήσεις του Μύλου Ματσόπουλου,
Οι μαθητές/τριες συζητούν τι γνωρίζουν για την ευρύτερη περιοχή των Τρικάλων και την ίδια την πόλη και το παρελθόν της. Με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού, οργανώνουν ερωτήματα για την τοπική ιστορία, όπως:
Πότε ιδρύθηκε η πόλη;
Από ποιες φάσεις πέρασε μέχρι σήμερα;
Πώς εξελίχθηκε η οικονομία της;
Ποιες ήταν φάσεις διαμόρφωσης της ευρύτερης περιοχής κατά το παρελθόν;
Πώς μπορούν να αποκτήσουν γνώσεις για το παρελθόν;
Ποιον ρόλο διαδραμάτισε η αγροτική παραγωγή στη διαμόρφωση τοι οικιστικού τοπίου;
Τι είναι ένας μύλος και ποιες ανάγκες ικανοποιεί.
Η διερεύνηση περιλαμβάνει:
1.Εντοπισμό στοιχείων για την εξέλιξη της περιοχής μέσα στη διαχρονία.
2.Αναζήτηση των αναγκών που ικανοποιούσε η δημιουργία ενός μύλου στις παρυφές της πρωτεύουσας του νομού.
3.Πώς ήταν όταν ιδρύθηκε;
4.Ποιες ήταν οι φάσεις μετεξέλιξης του μύλου και διαμόρφωσης της ευρύτερης περιοχής κατά το παρελθόν;
5. Φωτογράφηση των εγκαταστάσεων του κτιριακού συγκροτήματος του κυρίως μύλου και καταγραφή εμπειριών.
6. Συγκέντρωση ιστορικών πληροφοριών από τοπικές πηγές.
7. Φωτογράφηση των χώρων που χρησιμοποιούνται για δράσεις πολιτισμού και φωτογράφηση του χώρου στη φάση που λειτουργεί ως τουριστικός προορισμός με το όνομα «Μύλος των Ξωτικών».
Για το συγκεκριμένο μνημείο αλλά γενικότερα για τα μνημεία της ευρύτερης περιοχής των Τρικάλων μπορεί να αξιοποιηθεί το βιβλίο του Θεόδωρου Α. Νημά «Ιστορία και μνημεία των επαρχιών Τρικάλων και Καλαμπάκας. Από την Αρχαιότητα μέχρι σήμερα», Θεσσαλονίκη: Σταμούλης 2018.
Οι μαθητές/τριες σχεδιάζουν τη δράση με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού:
1. Κατανομή ομάδων και ρόλων: Ιστορικοί, γεωγράφοι, αγρότες, μηχανικοί, φωτογράφοι, δημοσιογράφοι.
2. Καταγραφή σχεδιαζόμενων ενεργειών: παρατήρηση της περιοχής στην οποία βρίσκεται ο μύλος του Ματσόπουλου, συστηματική παρατήρηση και διεξοδική καταγραφή των χαρακτηριστικών του μύλου, επίσκεψη στην έδρα φορέων που σχετίζονται με την Ιστορία, όπως τα Γενικά Αρχεία του Κράτους-Αρχεία Νομού Τρικάλων και η βιβλιοθήκη του ΦΙΛΟΣ Τρικάλων καθώς και αναζήτηση σχετικού υλικού.
3. Προγραμματισμός επαφών με φορείς και πρόσωπα που έχουν μελετήσει την γενική και την τοπική ιστορία και μπορούν να λειτουργήσουν ως πληροφορητές.
4. Προετοιμασία υλικού (άδειες μετακίνησης, φωτογραφικές μηχανές, τετράδια, κλπ).
Οι μαθητές/τριες μπορούν:
Να γράψουν μια σύντομη αλλά πλήρη ιστορία του μύλου και να δημιουργήσουν μια πολυμεσική παρουσίαση την οποία θα παρουσιάσουν στη σχολική κοινότητα και θα την αναρτήσουν στο ιστολόγιο -ενδεχομένως σε ad hoc ιστολόγιο- και στην επίσημη ιστοσελίδα του σχολείου.
Να σχεδιάσουν το μνημείο στον Η/Υ και να κάνουν τρισδιάστατη εκτύπωσή του.
Να συντάξουν δελτίο τύπου για να κοινοποιήσουν τα συμπεράσματά τους στα τοπικά ΜΜΕ, έντυπα και ψηφιακά. Να προσφέρουν το ψηφιοποιημένο υλικό στον Δήμο Τρικκαίων για χρήση του στις δημόσιες σχέσεις του. Να εξετάσουν το ενδεχόμενο συμμετοχής σε κάποιο μαθητικό συνέδριο.
Οι μαθητές/τριες απαντούν σε ερωτήσεις σχετικά με τις γνώσεις που απέκτησαν για την τοπική ιστορία μέσω της δράσης που ανέπτυξαν, τον τρόπο με τον οποίο συνδέεται η τοπική ιστορία, όπως την μελέτησαν, με την ευρύτερη ιστορία, όπως τη διδάσκονται στο σχολείο, τους τρόπους που εργάστηκαν. Τους τρόπους με τους οποίους διαχειρίστηκαν και αξιοποίησαν το αποτέλεσμα της εργασίας τους. Τον τρόπο που η εργασία που υλοποίησαν στην τοπική ιστορία σχετίζεται με άλλα γνωστικά αντικείμενα (π.χ. γεωγραφία, φυσική, γεωμετρία κ.λπ.). Τις αλλαγές που παρατηρούν στον τρόπο παρατήρησης του περιβάλλοντος και την αντίληψη του εαυτού τους και του κόσμου. Τις ενδεχόμενες αλλαγές που θα πρότειναν όσον αφορά σε όλα τα στάδια υλοποίησης της δράσης.
