Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, επίσκεψη στο χώρο, συζητήσεις, καταγραφές και εικαστικές ή ψηφιακές δημιουργίες, οι μαθητές/τριες μαθαίνουν να παρατηρούν το φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον, να εκφράζουν ιδέες και να προτείνουν τρόπους ανάδειξης, προβολής και προστασίας των ιστορικών τόπων της Κορινθίας. Με τον τρόπο αυτόν, οι μαθητές/τριες διατυπώνουν προτάσεις αξιοποίησης και ανάδειξης τοπόσημων – ιστορικών τόπων της Κορινθίας, υιοθετώντας τη στάση του Ενεργού Πολίτη που ενδιαφέρεται για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη διατήρηση της ιστορικής ταυτότητας του τόπου τους.
Δημιουργοί: κ.κ. Ηλία Γεραρή, Αναστασία Γκιόκα με την Επόπτρια Ποιότητας Εκπαίδευσης κ. Ζαχαρούλα Καραβά.
Πρόγραμμα Σπουδών του μαθήματος της Ιστορίας στις Γ’, Δ’, Ε’ και Στ’ τάξεις του Δημοτικού Σχολείου (ΦΕΚ, Τεύχος Β’, 1963/2021).
Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (ΦΕΚ 6048/Β΄/1-11-2024).
Πρόγραμμα Σπουδών για το μάθημα της Ιστορίας στις Γ΄, Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ τάξεις Δημοτικού Σχολείου (Β΄ 507) 10545/Δ1/2023 Υ.Α.
Οι μαθητές/τριες αναμένεται να:
διερευνήσουν την ιστορική σημασία της Κορινθίας,
γνωρίσουν την πολιτιστική και τοπική τους ταυτότητα,
κατανοήσουν τη διαχρονική αξία των μνημείων και των πολιτιστικών στοιχείων του τόπου τους,
συνδέσουν το παρελθόν με το παρόν και τις ευθύνες του ενεργού πολίτη,
αναπτύξουν ερευνητικές, συνεργατικές και μεταγνωστικές δεξιότητες έρευνας, συνεργασίας και ψηφιακής επικοινωνίας,
προσεγγίσουν βιωματικά τις έννοιες της πολιτιστικής διατήρησης και της βιωσιμότητας,
αξιοποιήσουν ψηφιακά μέσα και διαδικτυακά εργαλεία για την αναζήτηση πληροφοριών, την τεκμηρίωση και την παρουσίαση των ευρημάτων τους,
αναστοχαστούν σχετικά με τη μαθησιακή τους εμπειρία και να εντοπίσουν πτυχές της προσωπικής τους ανάπτυξης μέσα από τη δράση,
αναπτύξουν πνεύμα συνεργασίας και συνειδητοποιούν τη σημασία της συλλογικής δράσης σε ζητήματα που αφορούν την τοπική κοινωνία,
ενισχύσουν την αίσθηση του ΄ανήκειν΄ στην τοπική κοινότητα και διαμορφώνουν την ταυτότητά τους ως ενεργοί και συνειδητοποιημένοι πολίτες.
Εισαγωγική συζήτηση με ερωτήματα που επιθυμούν οι μαθητές/τριες να διερευνήσουν:
Τι γνωρίζουμε για την Κορινθία και την ιστορία της;
Ποιοι είναι οι σημαντικοί ιστορικοί σταθμοί της Κορινθίας;
Πώς ήταν η καθημερινή ζωή στο παρελθόν;
Ποιοι κίνδυνοι ή προβλήματα τα τελευταία χρόνια έχουν συνδεθεί με αυτήν;
Αν ήσασταν ενεργοί πολίτες ή τοπικοί άρχοντες, τι θα προτείνατε για τη διατήρηση και ανάδειξή της;
Η συγκεκριμένη φάση ολοκληρώνεται με τη συλλογική κατασκευή ενός Πίνακα Θεμάτων προς Διερεύνηση, μέσα από τα ερωτήματα που διατυπώνουν οι μαθητές/τριες σε καρτέλες. Με βάση τον πίνακα, οι μαθητές/τριες οργανώνονται σε ομάδες ρόλων, όπως:
Ομάδα Δημοσιογράφων: διαμορφώνει τις ερωτήσεις που θα τεθούν κατά την καταγραφή των συνεντεύξεων-ντοκουμέντων με κατοίκους, περαστικούς ή επαγγελματίες που σχετίζονται με τη δράση που έχει επιλεγεί.
Ομάδα Ιστορικών-Ερευνητές: αναζητά πληροφορίες για την ιστορική πορεία της επιλεγμένης περιοχής, από την αρχαιότητα έως σήμερα ή αντίστοιχα την επιλεγμένη χρονική περίοδο. Ερευνά πηγές, καταγράφει παραδόσεις, ήθη, έθιμα, φορεσιές κ.ά.
Ομάδα Καλλιτεχνών / Φωτογράφων-Αρχιτεκτόνων-Γλυπτών: συγκεντρώνει οπτικό υλικό από τον επιλεγμένο χώρο και παρατηρεί την αισθητική, τα χρώματα, τα υλικά, τη φθορά του χρόνου. Προχωρεί σε καταγραφή με φωτογραφία ή βίντεο ή και σε σχεδίαση μακέτας ή μακετών μνημείων
Ομάδα Παρατηρητών: προετοιμάζει το φύλλο παρατήρησης που θα χρησιμοποιήσει στις επιτόπιες επισκέψεις. Καταγράφει πεδία, όπως η αισθητική εικόνα, η καθαριότητα, οι χρήσεις των χώρων που έχουν επιλεγεί προς επίσκεψη, η παρουσία μνημείων, η πρόσβαση και η φροντίδα των επιλέξιμων χώρων κ.ά.
Καθ’ όλη τη φάση της Διερεύνησης, οι ομάδες εργάζονται συνεργατικά και ανταλλάσσουν ιδέες μέσα στην τάξη και στην ολομέλεια. Προετοιμάζονται για επιτόπιες επισκέψεις, όπου θα αξιοποιήσουν τα φύλλα παρατήρησης, τις κάμερες/κινητά για φωτογραφική τεκμηρίωση, ερωτηματολόγια και συνεντεύξεις.
Εκπαιδευτική επίσκεψη στους αρχαιολογικούς χώρους, στα μουσεία της Κορινθίας, σε Βιβλιοθήκες, στα ΓΑΚ Κορινθίας, στο ΚΕΠΕΑ Σικυωνίων.
Δημιουργία Χρονογραμμής με ιστορικά γεγονότα της Κορινθίας (εφαρμογή TimeToast).
Αναζήτηση βιβλίων Λογοτεχνίας για παιδιά, π.χ. με τους Μύθους του Ηρακλή ή του Προμηθέα, καθώς και βιβλίων Λογοτεχνίας ενηλίκων π.χ. για τη ζωή στην Αρχαία Κόρινθο, λευκωμάτων, γκραβούρων, καρτ ποστάλ της Κορινθίας κατά το διάβα της Ιστορίας.
Παραχώρηση συνεντεύξεων από συγγραφείς της Κορινθίας. Συλλογή πρωτογενούς υλικού με συνεντεύξεις, ηχογραφήσεις-φωτογραφίες για προετοιμασία αφισών, βίντεο ενημέρωσης για την τοπική και την ευρύτερη κοινωνία.
Επικοινωνία με τα Αρχαιολογικά Μουσεία: Αρχαίας Κορίνθου, Σικυωνίων, Ισθμίων, Νεμέας, Φενεού και το Περιβαλλοντικό Μουσείο Στυμφαλίας-Αρχαιολογικός χώρος Στυμφαλίας.
Επικοινωνία με ΓΑΚ Κορινθίας, Κορινθιακό Εργαστήριο Ιστορίας και τοπικούς πολιτιστικούς συλλόγους.
Συνεργασία με το ΚΕΠΕΑ Σικυωνίων.
Στο πλαίσιο της υλοποίησης του σχεδίου δράσης, οι μαθητές/τριες, αξιοποιώντας τις γνώσεις, τις δεξιότητες και τις εμπειρίες που αποκόμισαν κατά τις προηγούμενες φάσεις, προχωρούν στη δημιουργία επιτραπέζιου ή επιδαπέδιου παιχνιδιού σε μοτίβο παραπλήσιο της Μονόπολης, με θέμα τη γνωριμία με την πόλη τους και ενσωμάτωσης σε αυτό podcast ή σύντομου ντοκιμαντέρ.
Η φάση της Επικοινωνίας-Διάχυσης εστιάζει στην παρουσίαση και διάδοση των αποτελεσμάτων της μαθητικής έρευνας και των δράσεων στην ευρύτερη σχολική και τοπική κοινότητα, δίνοντας φωνή στους μαθητές/τριες ως ενεργούς πολίτες που παρατηρούν, μαθαίνουν και δρουν για τον τόπο τους:
Οι Ιστορικοί-Ερευνητές αφηγούνται τη σημασία, την ιστορία και τον πολιτισμό του εκάστοτε επιλεγόμενου τόπου, φωτίζοντας τη διαχρονική του αξία.
Οι Παρατηρητές μοιράζονται τις διαπιστώσεις τους για τη σημερινή εικόνα του εκάστοτε επιλεγόμενου τόπου, τις περιβαλλοντικές και κοινωνικές προκλήσεις που παρατήρησαν.
Οι Δημοσιογράφοι παρουσιάζουν αποσπάσματα από συνεντεύξεις που πήραν από κατοίκους, ειδικούς και φορείς, καθώς και τα δεδομένα που συνέλεξαν.
Οι Καλλιτέχνες-Δημιουργοί αποτυπώνουν καλλιτεχνικά τη συνολική εμπειρία και το όραμα της ομάδας, μέσα από αφίσες, φωτογραφίες, βίντεο ή ψηφιακές εκθέσεις.
Εφόσον είναι δυνατόν, οργανώνεται η εκδήλωση σε χώρο του Δήμου (π.χ. δημοτική αίθουσα, σχολείο, πλατεία), όπου προσκαλούνται μέλη της τοπικής κοινότητας, εκπρόσωποι του Δήμου, γονείς και εκπαιδευτικοί και τα παιδιά εκθέτουν το έργο τους, συζητούν τις προτάσεις τους για την προστασία, ανάδειξη και βιώσιμη αξιοποίηση της Κορινθίας και παραδίδουν συνοπτικό ενημερωτικό υλικό (έντυπο ή ψηφιακό).
Οι συμμετέχοντες/ουσες κρατούν ημερολόγιο συναισθημάτων σε κάθε φάση, καταγράφοντας τη δική τους προσωπική εμπειρία και εξέλιξη. Η φάση ξεκινά με μακροσκοπική παρατήρηση και συζήτηση, όπου μέσα από οργανωμένα ερωτηματολόγια αξιολογείται ατομικά και ομαδικά η εμπειρία των συμμετεχόντων, η συνεργασία τους, αλλά και τα συναισθήματα που ανέκυψαν. Ενδεικτικές ερωτήσεις:
Τι έμαθα;
Τι ένιωσα κατά τις διάφορες φάσεις του προγράμματος;
Πώς μπορώ να συνεχίσω;
Τι με ενθουσίασε περισσότερο κατά τις δράσεις;
Ποιες δυσκολίες συνάντησα και τι θα ήθελα να αλλάξω;
Πώς αλλάζει η εικόνα που έχουμε για τον τόπο μας;
Η συγκεκριμένη φάση του σχεδίου ολοκληρώνεται με τη δημιουργία ενός ΄τοίχου αναστοχασμού΄ στο σχολείο, όπου αναρτώνται τα γραπτά, οι ζωγραφιές, τα λογότυπα και οι λέξεις-κλειδιά που προέκυψαν. Ο τοίχος αυτός λειτουργεί ως ζωντανός χώρος έκφρασης και μνήμης, που παραμένει ανοιχτός για να εμπλουτίζεται στο μέλλον με νέες ιδέες και προτάσεις.
