Η δράση αποσκοπεί στο να γνωρίσουν οι μαθητές/τριες σε βάθος το φυσικό περιβάλλον, την ιστορική εξέλιξη και τις σύγχρονες προκλήσεις της περιοχής των Τρικάλων, αναπτύσσοντας παράλληλα δεξιότητες έρευνας και ομαδικής εργασίας. Δημιουργούν έναν θεματικό χάρτη του νομού Τρικάλων που απεικονίζει πώς το φυσικό περιβάλλον (βουνά, ποτάμια, πεδιάδες) συνδέεται με ανθρώπινες δραστηριότητες (αγροτική παραγωγή, τουρισμός, οικισμοί κτλ). Ερευνούν πώς η γεωγραφία των Τρικάλων διαμορφώνει τις ζωές και τον πολιτισμό των κατοίκων της.
Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών Γεωλογίας- Γεωγραφίας (ΦΕΚ 304/Β΄/13-03-2003)
Διασύνδεση με το αναλυτικό πρόγραμμα 2023, Γεωλογία/Γεωγραφία Β’ Γυμνασίου (ΦΕΚ 1859/24-3-2023).
Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (ΦΕΚ 6048/Β΄/1-11-2024).
Οι μαθητές/τριες αναμένεται να :
εντοπίζουν και να περιγράφουν τα βασικά γεωγραφικά χαρακτηριστικά των Τρικάλων (λίμνες, ποτάμια, βουνά, πεδιάδες),
διερευνήσουν πώς το φυσικό περιβάλλον έχει επηρεάσει την ανάπτυξη της περιοχής (γεωργία, κτηνοτροφία κ.ά.),
αναλύσουν τις ανθρώπινες δραστηριότητες και τις επιπτώσεις τους στο περιβάλλον (π.χ. πλημμύρες),
ερευνούν πραγματικά ζητήματα όπως η περιβαλλοντική προστασία, η αστική ανάπτυξη και η πολιτιστική κληρονομιά,
διατυπώσουν προτάσεις λύσεων για σύγχρονα προβλήματα (π.χ. διαχείριση υδάτινων πόρων, φράγματα, υδροηλεκτρικά εργοστάσια),
ενισχύσουν την ικανότητα συνεργασίας και συλλογικής δράσης.
Παρουσίαση μέσω χαρτών της θέσης των Τρικάλων (Ελλάδα, Θεσσαλία). Σύντομη ιστορική αναδρομή. Κατανομή Θεματικών Επιπέδων των φυσικών χαρακτηριστικών: Ποτάμια, Όρη , Πεδιάδα και των οικονομικών δραστηριοτήτων: Πού βρίσκονται τα αγροτικά κέντρα, τα τουριστικά σημεία.
Διερεύνηση περιβαλλοντικών ζητημάτων όπως σημείων πλημμυρών ή άλλων προβλημάτων.
Διαμόρφωση Γεωγραφικού Προφίλ: σύνθεση ενός ολοκληρωμένου γεωγραφικού προφίλ του νομού Τρικάλων, αναδεικνύοντας τα βασικά φυσικά, κοινωνικά, οικονομικά και περιβαλλοντικά χαρακτηριστικά.
Προσδιορισμός των γεωγραφικών πλεονεκτημάτων και μειονεκτημάτων της περιοχής.
Αναγνώριση των κύριων γεωγραφικών προκλήσεων και ευκαιριών.
Διαχωρισμός σε Ομάδες Εργασίας:
Ομάδα Φυσικού Περιβάλλοντος: Διαφορά κλιματικών συνθηκών στο νομό λόγω διαφοράς υψομέτρου. Τοπικές κλιματικές συνθήκες λόγω κλειστής λεκάνης π.χ. αυξημένη υγρασία, η οροσειρά της Πίνδου που συγκρατεί τις βροχοπτώσεις. Ποικιλία βλάστησης από τα μικρότερα υψόμετρα έως τα μεγαλύτερα. Σπάνια είδη χλωρίδας και πανίδας. Μεγάλη δασοκάλυψη του ορεινού όγκου που προσφέρει χειμερινό τουρισμό, αναψυχή, ορειβασία. Διαφορετικό ανάγλυφο νομού, πεδινό ,ημιορεινό, ορεινό. Γεωλογική ιστορία της περιοχής. Δημιουργία της οροσειράς της Πίνδου κατά τη Αλπική ορογένεση από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Μοναδικοί γεωλογικοί σχηματισμοί των Μετεώρων, γεωλογικές διεργασίες σχηματισμού τους.
Ομάδα Ιστορίας και Πολιτισμού: Ιστορική εξέλιξη του τόπου και αρχαιολογικά ευρήματα. Επίσκεψη στο Μουσείο Γεωλογικής Ιστορίας Μετεώρων με πολλά ευρήματα πετρωμάτων, ορυκτών και απολιθωμάτων. Μεγάλη πολιτιστική κληρονομιά (τοπικές ενδυμασίες βλάχικες – καραγκούνικες, τοπικοί χοροί, εκδηλώσεις, τρόφιμα, τυροκομικά προϊόντα). Επίσης πέτρινα τοξωτά γεφύρια, μοναστήρια. Παλαιά πόλη, κάστρο , ρολόι, και τζαμί στην πόλη.
Ομάδα Οικονομίας και Ανάπτυξης: Παραδοσιακές και σύγχρονες οικονομικές δραστηριότητες. Διαφορετικές δραστηριότητες κατοίκων ορεινών περιοχών από αυτές των πεδινών. Χρησιμοποίηση του νερού των ποταμών στις ορεινές περιοχές για ψάρεμα, ιχθυοκαλλιέργειες, υδρόμυλοι, υδατοπτώσεις και στις πεδινές για άρδευση καλλιεργειών. Κτηνοτροφία ορεινή και πεδινή ή μετακινούμενη. Τουρισμός στα Μετέωρα από θρησκευτικής και γεωμορφολογικής πλευράς. Προσέλκυση τουριστών με διάφορες δράσεις στην πόλη. Καινοτόμες ενέργειες του Δήμου που χαρακτηρίστηκε έξυπνη πόλη όπως λεωφορείο χωρίς οδηγό, ελεύθερο internet κ.α.
Ομάδα Περιβαλλοντικών Προβλημάτων: Φαινόμενα πλημμυρών, περιβαλλοντικές παρεμβάσεις. Προβλήματα ορεινών περιοχών εξαιτίας του αναγλύφου , αντίξοες κλιματικές συνθήκες, καταστροφή δρόμων και υποδομών. Πρόβλημα έλλειψης νερού αρδευόμενων εκτάσεων στις πεδινές περιοχές με πτώση στάθμης των υπόγειων υδάτων λόγω υπεράντλησης. Ποιότητα ζωής λόγω μικρής βιομηχανοποίησης της περιοχής όπως καθαρός ατμοσφαιρικός αέρας, νερό.
Δημιουργία θεματικού χάρτη: Η κάθε ομάδα καταγράφει στον χάρτη με σύμβολα, χρώματα και λεζάντες τις δραστηριότητες που μελέτησε κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε τοπικά σημεία ενδιαφέροντος, με καταγραφή παρατηρήσεων (φωτογραφίες, σημειώσεις).
Οι μαθητές/τριες δημιουργούν παρουσίαση (PowerPoint ή αφίσες) για τη σχολική κοινότητα. Διοργανώνουν εκδήλωση με έκθεση φωτογραφιών και πολιτιστικών δημιουργιών. Μοιράζονται τις εμπειρίες τους μέσω άρθρου στο ιστολόγιο του σχολείου.
Οι μαθητές/τριες σε συζήτηση της ολομέλειας του τμήματος απαντούν σε ερωτήσεις :
Τι μάθαμε για τα Τρίκαλα που δεν γνωρίζαμε;
Πώς νιώσαμε κατά τη διάρκεια των δράσεων;
