Οι μαθητές/τριες θα διερευνήσουν και θα αναδείξουν τη σημασία της ναυτοσύνης, ενασχόλησης της πλειοψηφίας των κατοίκων της Χίου, από οικονομική, κοινωνική, εκπαιδευτική και πολιτιστική σκοπιά, θα προβληματιστούν πάνω σε σύγχρονες αλλαγές και προκλήσεις, αναλαμβάνοντας συλλογική δράση μέσα και έξω από το σχολείο.
Οι μαθητές/τριες κατανεμημένοι σε ομάδες εργασίας θα επιλέξουν έναν από τους παρακάτω θεματικούς άξονες:
1.Ιστορική πορεία της ναυτοσύνης στη Χίο (π.χ. πλοιοκτησία, ναυτικοί οίκοι).
2. Η ναυτική ζωή και η ταυτότητα των Χιωτών.
3.Η ναυτική οικονομία – εμπόριο, ναυπηγική, ναυτική εκπαίδευση.
4. Το ναυτικό επάγγελμα σήμερα: συγκρίσεις με το παρελθόν – σύγχρονες προκλήσεις.
5. Η Χίος στη λογοτεχνία και τα τραγούδια της θάλασσας.
6.Κοινωνικές και οικογενειακές επιδράσεις της ναυτικής ζωής, επιδράσεις στο ρόλο των φύλων.
Θα εργαστούν συλλέγοντας πληροφορίες από διάφορες πηγές: Ναυτικό Μουσείο Χίου, γυναίκες και παιδιά ναυτικών, εν ενεργεία και συνταξιούχους ναυτικούς, πολιτιστικούς και τοπικούς συλλόγους και φορείς, σχετική βιβλιογραφία, σχετικά στοιχεία τοπικής παράδοσης που επιβιώνουν ή όχι, συνεντεύξεις από φορείς και πρόσωπα της τοπικής κοινωνίας που σχετίζονται με τη ναυτιλία, την ιστορία ή την εκπαίδευση.
Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών Ιστορίας και Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών Ιστορίας (ΦΕΚ 303 /Β΄/13-03-2003).
Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (ΥΑ υπ. αριθμ. 130372/ΓΔ4 (ΦΕΚ 6048/Β΄/1-11-2024).
Οι μαθητές/τριες αναμένεται να:
αναγνωρίσουν τη ναυτική ιστορία της Χίου, τις βασικές φάσεις εξέλιξής της και τον ρόλο της στο ευρύτερο ιστορικό και οικονομικό πλαίσιο της Ελλάδας,
αναγνωρίζουν τη σχέση της Χίου με τη ναυτοσύνη και τη σημασία της στη διαμόρφωση της τοπικής ταυτότητας και οικονομίας,
εντοπίζουν τις μεταβολές στο ναυτικό επάγγελμα, τις σύγχρονες προκλήσεις και τις κοινωνικές επιδράσεις του, συμπεριλαμβανομένων ζητημάτων φύλου και οικογενειακής ζωής,
χρησιμοποιούν εργαλεία ιστορικής έρευνας (συνέντευξη, παρατήρηση, χρήση πηγών) και να μπορούν να τα εφαρμόσουν σε πραγματικά πλαίσια,
εκτιμήσουν την πολιτιστική και ναυτική κληρονομιά του τόπου τους,
ενεργοποιηθούν ως ενεργοί και ευαισθητοποιημένοι πολίτες, μέσα από τη συμμετοχή στη σχολική και τοπική κοινότητα,
αποδέχονται διαφορετικές απόψεις και να συμμετέχουν στην από κοινού λήψη αποφάσεων,
κρίνουν και αναστοχαστούν για τις παραδοχές και τα στερεότυπα γύρω από το ναυτικό επάγγελμα, το φύλο και την εργασία,
αναγνωρίζουν τη σημασία της διαγενεακής μνήμης και της σύνδεσης με την τοπική ιστορία για την ενδυνάμωση της ταυτότητάς τους,
συγκρίνουν και να αξιολογούν πηγές πληροφόρησης (βιβλιογραφία, συνεντεύξεις, μαρτυρίες),
χρησιμοποιούν εργαλεία παρουσίασης, διάχυσης και δημιουργικής έκφρασης, μέσα από ποικίλες μορφές (έκθεση, θέατρο, μουσική, ψηφιακά μέσα).
Εξειδίκευση του θέματος και σύνδεσή του με το Πρόγραμμα Σπουδών. «Δράσεις Ενεργού Πολίτη»:
Εισαγωγή στον όρο «Ενεργός Πολίτης» και στις βασικές αρχές της Ενεργού Πολιτειότητας.
Ανάδειξη των προσωπικών ιστοριών μαθητών/τριών που έχουν συγγενείς ναυτικούς.
Χωρισμός των μαθητών/τριών σε ομάδες, με βάση τους θεματικούς άξονες.
Επιτόπια παρατήρηση και συλλογή δεδομένων:
Συλλογή προφορικών μαρτυριών (μικρές ιστορίες της θάλασσας).
Συνεντεύξεις με συγγενείς ναυτικών και ναυτικούς.
Παρατήρηση στοιχείων ναυτικής παράδοσης στην πόλη/χωριό (π.χ. ονόματα ανθρώπων/δρόμων, μνημεία, σπίτια).
Συνάντηση με εκπροσώπους του τμήματος Ναυτιλίας του Πανεπιστημίου Αιγαίου.
Επίσκεψη στο 1ο ΕΠΑΛ, ΕΠΑΛ Βροντάδου, ΕΠΑΛ Καρδαμύλων και ΠΕΠΑΛ Τσάκος για συζήτηση με μαθητές/τριες που επέλεξαν να ασχοληθούν με ναυτικό επάγγελμα.
Οργάνωση της έρευνας και των δράσεων των ομάδων:
Δημιουργία ερωτηματολογίων (π.χ. για συνέντευξη με ναυτικούς ή οικογένειές τους).
Οργάνωση επίσκεψης σε ναυτικό μουσείο ή σε ναυτική σχολή ή σε επαγγελματικό Λύκειο με ναυτική ειδικότητα.
Αναζήτηση υλικού (χάρτες, βίντεο, παλιές φωτογραφίες πλοίων, δημοτικά και σύγχρονα τραγούδια).
Αναζήτηση και δικτύωση με σχολεία της Χίου που ασχολούνται με αντίστοιχο θέμα.
Κατασκευή φωτογραφικού λευκώματος: «χάρτη ναυτικής Χίου» από τους/τις μαθητές/τριες με ιστορίες, φωτογραφίες και ζωγραφιές και ενσωματωμένο podcast με τίτλο: “Ιστορίες από το κατάστρωμα”.
Ενημέρωση της σχολικής και ευρύτερης κοινότητας μέσα από τη δημιουργία έκθεσης στο σχολείο με θέμα: «Η θάλασσα γύρω μας».
Παρουσίαση θεατρικού ή δρώμενου βασισμένου σε λογοτεχνικά ή άλλα κείμενα όπως π.χ. σε επιστολές ναυτικών στις οικογένειές τους (π.χ. Καββαδίας…….).
Οργάνωση Μουσικού Πρωινού από όλα τα σχολεία που ασχολούνται με την ίδια θεματολογία με τίτλο «…με καράβια Χιώτικα» με τη βοήθεια του Μουσικού Σχολείου Χίου.
Αποτίμηση της δράσης και ενίσχυση της ενεργού στάσης των μαθητών/τριών με συζήτηση στην τάξη για ανταλλαγή απόψεων και εμπειριών:
Τι μάθαμε;
Τι θα αλλάζαμε;
Με ποιους τρόπους επέδρασε η συμμετοχή στη συγκεκριμένη δράση ως προς τη διαμόρφωση ή την αλλαγή στάσεων και αξιών.
Αναστοχαστικό ημερολόγιο μαθητή/τριας με τίτλο: «Αν ήμουν ναυτικός…»ή «Ημερολόγιο Θαλασσινού». Οι μαθητές/τριες γράφουν ένα φανταστικό απόσπασμα από τη ζωή ενός ναυτικού (επιστολή, σελίδα ημερολογίου, κ.λπ.).
