Αφού πραγματοποιείται σύνδεση του θέματος με προηγούμενες γνώσεις των μαθητών/τριών, αναζητούνται πληροφορίες στο διαδίκτυο στο εργαστήριο ηλεκτρονικών υπολογιστών του σχολείου, συνδέεται το θέμα με το μάθημα της Ιστορίας και της Γεωγραφίας και με βιβλία που οι μαθητές/τριες αναζήτησαν και βρήκαν στη βιβλιοθήκη του σχολείου με θέματα από την τοπική ιστορία.

Οι μαθητές/τριες οργανώνουν ερωτήματα για την τοπική ιστορία, όπως:

Τι είναι ο Νεοελληνικός Διαφωτισμός;

Ποια η συμβολή της Κοζάνης και της Σιάτιστας στον Διαφωτισμό και στον Αγώνα για την Ανεξαρτησία από τους Οθωμανούς- Τούρκους;

Ποιες σημαντικές προσωπικότητες ηρώων και διανοουμένων από την Κοζάνη και τη Σιάτιστα συνέβαλαν στον Ελληνικό Διαφωτισμό και στην απελευθέρωση από τους Οθωμανούς-Τούρκους;

Με ποιο τρόπο τίμησε η πολιτεία και η τοπική κοινότητα τον αγώνα αυτών των ανθρώπων;

Μέσα από ένα διαδραστικό παιχνίδι κρυμμένου θησαυρού στον χώρο του σχολείου, οι μαθητές και οι μαθήτριες έχουν την ευκαιρία να ανακαλύψουν να ανακαλύψουν αντίγραφα σημαντικών συγγραμμάτων λογίων και πληροφορίες για αγωνιστές της Κοζάνης και της Σιάτιστας, που έδρασαν την εποχή του Νεοελληνικού Διαφωτισμού, κατά την Επανάσταση του 1821 και έως την απελευθέρωση της περιοχής από τον οθωμανικό ζυγό. Μεταξύ των προσωπικοτήτων που μελετώνται είναι οι: Γεώργιος Λασσάνης, Γεώργιος Σακελλάριος, Γεώργιος Κονταρής, Χαρίσιος Μεγδάνης, Μιχαήλ Παπαγεωργίου, Γεώργιος Ζαβίρας, Κωνσταντίνος και Νικόλαος Κασομούλης, Αθανάσιος Μανούσης, Γεώργιος Νιόπλιος, Μητροπολίτης Ζωσιμάς, Γεώργιος Παπαζώλης, οι αδελφοί Μαρκίδες Πούλιου, Θεοχάρης Τουρούντζιας.Εργαλεία: Ομαδικές συζητήσεις, έρευνα στο διαδίκτυο, παρουσίαση φωτογραφιών και χαρτών, μελέτη βιβλίων τοπικής ιστορίας.

Διαδραστικός περίπατος στην πόλη για να αναζητηθούν και να εντοπιστούν από κοντά τα σημεία ενδιαφέροντος που είχαν σημειωθεί. Αναζητούνται και εντοπίζονται πλατείες και οδωνύμια, αδριάντες, αγάλματα και προτομές, μνημεία και κτίρια όπως του Γεώργιου Λασσάνη και το αρχοντικό του Λασσάνη, του Χαρισίου Μεγδάνη, του Γεωργίου Κονταρή, του Ιωάννη Τράντα, του Μιχαήλ Περδικάρη και στη Σιάτιστα το Αρχονικό του Δόλγκηρα, του Παύλου Νεράντζη – Καπετάν Περδίκκα, το άγαλμα της Καπετάνισσας Περιστέρα, αγωνίστριας εναντίον των Οθωμανών, το τιμητικό μνημείο για τους Μαρκίδες Πούλιου και Θεοχάρη Τουρούντζια, κ.ά. Πραγματοποιούνται επισκέψεις σε αγάλματα – προτομές, αρχοντικά, βιβλιοθήκες και μουσεία. Κατά τη διάρκεια των επισκέψεων, οι μαθητές/τριες διερευνούν τους λόγους ανέγερσης και τοποθέτησης των αγαλμάτων – προτομών, ανακαλύπτουν στοιχεία στα αρχοντικά που συνδέονται με αγωνιστές και λόγιους της περιοχής. Φωτογραφίζονται τα σημεία και δημιουργείται ένα αρχείο στη βάση του ιστορικού ερωτήματος: «Γιατί ονομάζεται έτσι ο συγκεκριμένος δρόμος ή το συγκεκριμένο κτίριο ή η πλατεία ή γιατί υπάρχει εδώ το άγαλμα ή ο ανδριάντας αυτός;»

Οι μαθητές/τριες επισκέπτονται τη Δημοτική βιβλιοθήκη Κοζάνης, τη Μανούσεια Βιβλιοθήκη Σιάτιστας, το Αρχοντικό Λασσάνη στην Κοζάνη και το Αρχονικό Δόλγκηρα στη Σιάτιστα, και συνομιλούν με μέλη του Συνδέσμου Γραμμάτων και Τεχνών Κοζάνης και αντίστοιχα του Μορφωτικού Πολιτιστικού Συλλόγου Σιάτιστας «Μαρκίδες Πούλιου». Οι μαθητές/τριες εξερευνούν τα συγγράμματα των λογίων στην «Κοβεντάρειο» Βιβλιοθήκη Κοζάνης και στη «Μανούσεια» Βιβλιοθήκη Σιάτιστας και εντοπίζουν εκθέματα της εποχής του Νεοελληνικού Διαφωτισμού στα μουσεία της Κοζάνης και της Σιάτιστας.