Βασικός σκοπός του Προγράμματος είναι η βιωματική γνωριμία των μαθητών/τριών με την ιστορία, τον πολιτισμό και τα μνημεία του τόπου τους, στην πόλη και στην ευρύτερη Περιφερειακή Ενότητα του Ρεθύμνου. Οι μαθητές/τριες θα επιλέξουν, θα διερευνήσουν και θα αναδείξουν θέματα από την τοπική ιστορία και ταυτότητα, με απώτερο στόχο να σέβονται την πολιτιστική κληρονομιά και να ευαισθητοποιούνται για την αειφόρο ανάπτυξη.
Το προτεινόμενο Πρόγραμμα συνδέεται με τα διδακτικά θέματα και τις μαθησιακές επιδιώξεις των νέων Προγραμμάτων Σπουδών στο Γυμνάσιο (ΥΑ υπ. αριθμ. 4341/Δ2 (ΦΕΚ 217/Β΄/19-01-2023) πρωτίστως στο μαθησιακό αντικείμενο της Ιστορίας, το Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών Ιστορίας (ΦΕΚ 303/Β΄/13-03-2003).
Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (ΦΕΚ 6048/Β΄/1-11-2024).
Σε μια προοπτική διαθεματικότητας, επιμέρους θέματα του Προγράμματος μπορεί να συνδέονται, επίσης, με άλλα μαθήματα, π.χ. τα Θρησκευτικά, την Κοινωνική Πολιτική Αγωγή, τη Μουσική κ.ά.
Οι μαθητές/τριες αναμένεται να:
διερευνούν πτυχές του πολιτισμού, πρόσωπα, τόπους και γεγονότα με ιδιαίτερη σημασία στην ιστορική διαδρομή της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου,
αναγνωρίζουν ιστορικά και πολιτιστικά μνημεία του τόπου τους,
προσανατολίζονται στον ιστορικό χρόνο και τόπο στην ευρύτερη περιοχή που ζουν,
συσχετίζουν την ιστορική διαδρομή του τόπου τους με το ιστορικό παρόν,
εκτιμούν την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου τους,
αναπτύσσουν περιβαλλοντική συνείδηση με προοπτική την αειφόρο ανάπτυξη,
εργάζονται συλλογικά και συνεργατικά,
αξιοποιούν κατάλληλες πηγές πληροφόρησης για την τοπική ιστορία,
εκφράζουν δημιουργικά προσωπικές, βιωματικές και αξιολογικές προσεγγίσεις,
δημιουργούν πολιτιστικά/καλλιτεχνικά έργα που αντανακλούν την εμπειρία τους από το Πρόγραμμα,
αποτιμούν τη μάθηση που αποκόμισαν στο επίπεδο των γνώσεων, των εμπειριών και των διαδικασιών.
Οι μαθητές/τριες συζητούν τι γνωρίζουν για την ιστορία του τόπου που ζουν και ευρύτερα της Περιφερειακής Ενότητας Ρεθύμνου. Συνακόλουθα καταθέτουν προσδοκίες σχετικά με το τι θέλουν να διερευνήσουν περισσότερο. Με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού, μέσα από ομαδικές συζητήσεις, ψηφιακά ερωτηματολόγια, κ.ά., ανιχνεύοντας φωτογραφίες, χάρτες, κείμενα κ.ά., καταθέτουν ερωτήματα για την τοπική ιστορία και εκφράζουν ιδέες και προσδοκίες. Ενδεικτικά ερωτήματα για έναν αρχικό καταιγισμό ιδεών: – Ποια είναι τα σημαντικότερα μνημεία του τόπου; – Ποιες είναι οι σημαντικότερες φάσεις της τοπικής πολιτιστικής διαδρομής; – Ποια είναι η ανθρωπογεωγραφία της περιοχής; – Ποια γεγονότα επηρέασαν σημαντικά την ιστορική εξέλιξη του τόπου; – Ποιες είναι οι πολιτιστικές και λαϊκές παραδόσεις του τόπου; – Ποια πρόσωπα, μνημεία, γεγονότα κ.λπ. είναι αναγκαίο ή παρουσιάζουν ενδιαφέρον για να διερευνηθούν περισσότερο; Στη συνέχεια, οι μαθητές/τριες συζητούν και επιλέγουν το θέμα το οποίο επιθυμούν να διερευνήσουν.
Οι μαθητές/τριες σχεδιάζουν το Πρόγραμμα με τη βοήθεια του/της εκπαιδευτικού: – Κατανομή ομάδων και ρόλων (π.χ. ιστορικοί, ερευνητές, δημοσιογράφοι, φωτογράφοι κ.λπ.). -Καταγραφή προορισμών (π.χ. Μονή Αρκαδίου, Φορτέτζα του Ρεθύμνου). – Επαφές προετοιμασίας με φορείς (π.χ. θεσμοί αυτοδιοίκησης, τοπικά μουσεία). – Προετοιμασία υλικού (π.χ. φύλλα εργασίας, tablets, φωτογραφικές μηχανές).- κ.ά.
Ενδεικτικές δραστηριότητες: – Επισκέψεις στα μνημεία, διερευνητικές εργασίες, συνεντεύξεις κ.ά. – Καταγραφή εμπειριών, φωτογραφίσεις, βιντεοσκοπήσεις. – Συνεντεύξεις με ειδικούς και άλλους ανθρώπους που σχετίζονται με το θέμα. – Συγκέντρωση ιστορικών πληροφοριών από τοπικές πηγές και οργάνωση συμπερασμάτων. – Ταξινόμηση και επεξεργασία υλικού.- Κατασκευή μακέτας ενός ιστορικού μνημείου ή ενός ιστορικού τόπου. – Δημιουργία βιβλίου ή ψηφιακού παιχνιδιού βασισμένο στις πληροφορίες που προέκυψαν από την έρευνά τους.
Ενδεικτικά, οι μαθητές/τριες: – Δημιουργούν μία ψηφιακή παρουσίαση, ένα βίντεο ή μία αφίσα για τη σχολική κοινότητα. – Δημιουργούν και παρουσιάζουν μία καλλιτεχνική δημιουργία (π.χ. συνθέτουν ποιήματα) ή ένα θεατρικό δρώμενο με έμπνευση από το θέμα τους. – Διοργανώνουν εκδήλωση με έκθεση φωτογραφιών και πολιτιστικών δημιουργιών. – Μοιράζονται τις εμπειρίες τους μέσω ενός άρθρου στο ιστολόγιο του σχολείου ή στον τοπικό τύπο.
Οι μαθητές/τριες αποτιμούν τη δράση τους σχετικά με ό,τι έμαθαν, τον τρόπο που δούλεψαν και την εμπειρία τους. Καταθέτουν προτάσεις για την ανάδειξη της τοπικής ιστορίας. Ενδεικτικές δραστηριότητες: – Συμπλήρωση ερωτηματολογίου. – Συζήτηση στην τάξη.
