Η δράση δίνει την δυνατότητα στους/στις μαθητές/τριες, μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, να μάθουν για τα δάση, τις λειτουργίες και την αξία τους, να εξερευνήσουν το δασικό οικοσύστημα των Πιερίων Ορέων, να περπατήσουν σε φυσικά μονοπάτια και να περιηγηθούν στην Προστατευόμενη Περιοχή NATURA 2000, αντιλαμβανόμενοι τη σημασία της αειφορίας και της βιώσιμης ανάπτυξης.
*Πρόταση του Συμβούλου Εκπαίδευσης Φυσικών Επιστημών Χαράλαμπου Αποστόλου που βασίζεται σε Πρόγραμμα της Παιδαγωγικής Ομάδας του ΚΕΠΕΑ Βελβεντού
Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών Γεωλογίας- Γεωγραφίας (ΦΕΚ 304/Β΄/13-03-2003)
Νέο Πρόγραμμα σπουδών Γεωλογίας-Γεωγραφία ΦΕΚ/1859/24-03-2023
Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (ΦΕΚ 6048/Β΄/1-11-2024).
Οι μαθητές/τριες αναμένεται να:
αναπτύξουν την έννοια του δασικού οικοσυστήματος, των δομικών του στοιχείων, των φυσικών-χημικών και βιολογικών χαρακτηριστικών του,
αναγνωρίσουν την αξία και λειτουργία του καθώς και το ρόλο που παίζει στη διαμόρφωση του κλίματος και των κλιματικών αλλαγών,
ερευνήσουν τη σχέσης αλληλεπίδρασης και αλληλεξάρτησης όλων των οργανισμών που σχετίζονται με το δασικό οικοσύστημα και τις επιπτώσεις των ανθρώπινων ενεργειών και δραστηριοτήτων σε αυτό (βιοποικιλότητα – απειλούμενα είδη),
προσεγγίσουν την παραδοσιακή, οικονομική, παραγωγική και πολιτισμική διάσταση του δάσους και να κατανοήσουν τη διαχρονική αλληλεξάρτηση των ανθρώπινων πολιτισμών με τα δασικά οικοσυστήματα,
συγκρίνουν τη στάση και τη συμπεριφορά του σημερινού ανθρώπου απέναντι στο δασικό περιβάλλον σε σχέση με παλιότερες εποχές,
προβληματιστούν για την ανάγκη σχεδιασμού αποτελεσματικών δράσεων για την προστασία του,
περιγράφουν τις προστατευόμενες περιοχές του ευρύτερου δασικού οικοσυστήματος καθώς και με τους λόγους για τους οποίους είναι προστατευόμενες (Εθνικοί Δρυμοί, Ευρωπαϊκό Δίκτυο Σημαντικές Περιοχές για τα Πουλιά, S.P.A, Ζώνες Προστασίας, κ.ά.),
αναγνωρίσουν ότι η σωστή διαχείριση τόσο των δασικών πόρων όσο και του συνόλου των φυσικών πόρων του πλανήτη μας, μπορεί να εξασφαλίσει τόσο την ικανοποίηση των αναγκών του σημερινού ανθρώπου όσο και την προστασία της φύσης για τις μελλοντικές γενιές (αειφορία).
Θεωρητική προσέγγιση-ενημέρωση στην τάξη ή στο Κ.Ε.ΠΕ.Α. (Κ.Π.Ε.) Βελβεντού μέσα από την παρουσίαση οπτικοακουστικού υλικού (βίντεο, μουσική, φωτογραφίες, κείμενα, ντοκιμαντέρ , κ.ά.) και παράλληλα με διαλογική συζήτηση όπου ενημερώνονται και προσεγγίζουν γενικότερα το δασικό φυσικό περιβάλλον και τη σημασία της διατήρησης και της προστασίας του. Επίσης γίνεται αναφορά σε διάφορες έννοιες σχετικές με τα δάση όπως χλωρίδα, πανίδα, οικοσύστημα, βιοποικιλότητα, διατροφική αλυσίδα, αειφορική διαχείριση του δάσους και των οικοσυστημάτων γενικότερα, ώστε οι μαθητές να εξοικειωθούν με τους όρους και να αντιληφθούν τη σπουδαιότητα και την ανάγκη προστασίας των οικοσυστημάτων. Ακολουθεί ειδικότερη αναφορά στο δασικό οικοσύστημα των Πιερίων ορέων και στην ειδικότερη περιοχή του Βελβεντού. Περιγράφονται και συζητούνται τα γενικά χαρακτηριστικά του δασικού οικοσυστήματος των Πιερίων Ορέων (θέση, έκταση, γεωλογία, θερμοκρασία, βροχοπτώσεις, βιοκλιματικές συνθήκες κτλ). Γίνονται αναφορές στην ιστορία και τη μυθολογία του, τις σχέσεις των ορεσίβιων ανθρώπων με το δάσος, το μαρασμό και την εγκατάλειψη των χωριών της ορεινής υπαίθρου.
Περιβαλλοντικό μονοπάτι: Περπάτημα στο «Περιβαλλοντικό μονοπάτι» Μετόχι – Καριές ή Αη Γιώργης – Φαράγγι Αγίου Νικολάου (ανάλογα με την ηλικία των μαθητών/τριών της σχολικής ομάδας), επιλέγεται η διαδρομή: Κανάλι Πάικο – Αη Γιώργης – Φαράγγι Αγίου Νικολάου (2-3 χλμ). Πραγματοποίηση δραστηριοτήτων όπως: προσανατολισμός στο χώρο, παρατήρηση δασικού οικοσυστήματος, αναγνώριση και καταγραφή της χλωρίδας του δάσους (δένδρων, θάμνων, αρωματικών- φαρμακευτικών φυτών και μυκοχλωρίδας, παρατήρηση βιοδηλωτικών ιχνών και αναγνώριση της πανίδας της περιοχής. Οι μαθητές/τριες συλλέγουν φύλλα, κουκουνάρια, βελανίδια και άλλα προϊόντα ή υλικά του δάσους.
Οι μαθητές/τριες χωρίζονται σε ομάδες, προετοιμάζονται και ενημερώνονται για τις συγκεκριμένες δραστηριότητες που θα πραγματοποιηθούν στο πεδίο καθώς και για τα μέτρα προφύλαξης που απαιτούνται. Η κάθε ομάδα εφοδιάζεται με σακίδιο εξοπλισμένο με τα απαραίτητα υλικά για τις εργασίες πεδίου.
Οι μαθητές/τριες συγκεντρώνουν, ταξινομούν και αξιολογούν τις πληροφορίες, τις γνώσεις και τις εμπειρίες που απέκτησαν, με στόχο να διαμορφώσουν τις δικές τους προτάσεις βιώσιμης διαχείρισης/ανάπτυξης του ορεινού όγκου των Πιερίων, δίνοντας έμφαση στους τρεις πυλώνες της αειφορίας: περιβάλλον, οικονομία, κοινωνία. Εκφράζονται δημιουργικά, κατασκευάζουν κολλάζ, με τα υλικά που έχουν συγκεντρώσει στο πεδίο, ζωγραφίζουν, γράφουν ποιήματα, συμπληρώνουν σταυρόλεξα, κ.λπ.
Αν υπάρχει ο απαραίτητος εξοπλισμός και χρόνος, μπορούν να παρατηρήσουν μικροοργανισμούς, μύκητες και βακτήρια στο εργαστήριο Φυσικών επιστημών του σχολείου τους ή του Κ.Ε.ΠΕ.Α. Βελβεντού ή να ετοιμάσουν σπορές με τη μέθοδο της φυσικής καλλιέργειας. Η επιλογή των σπόρων που θα χρησιμοποιηθούν αποφασίζεται μετά από συζήτηση με την μαθητική ομάδα.
Οι μαθητικές ομάδες μπορούν να συμμετέχουν σε παιχνίδι ρόλων (αντιπαράθεση απόψεων – debate) με σενάριο (πραγματικό ή υποθετικό) που αφορά στην αειφορική ανάπτυξη των Πιερίων, συζητούν τις ευεργετικές επιπτώσεις του δάσους για την σωματική και την ψυχική τους υγεία.
Οι μαθητές/τριες: Δημιουργούν παρουσίαση (PowerPoint ή αφίσες) για τη σχολική κοινότητα.
Διοργανώνουν εκδήλωση στο σχολείο όπου παρουσιάζουν τις εμπειρίες τους
Δημοσιεύουν τη δράση τους στο ιστολόγιο του σχολείου.
Αναστοχασμός στην τάξη (ή στο Κ.Ε.ΠΕ.Α. Βελβεντού) και αξιολόγηση της δράσης με την συμπλήρωση ερωτηματολογίων.
