Στόχοι Βιώσιμης Ανάπτυξης Προγράμματος Δράσης

Η ΓΕΩΛΟΓΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ ΚΑΙ Η ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΟΝ ΠΡΩΤΟΓΕΝΗ ΤΟΜΕΑ – ΔΡΑΣΕΙΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ.

Περιφέρεια και Διεύθυνση

Κεντρικής Μακεδονίας

  • Σέρρες

Σύντομη περιγραφή

Η Δράση αποσκοπεί στη γνωριμία των μαθητών/-τριών με τη γεωλογική ιστορία των Σερρών και πως αυτή επηρεάζει την ιστορία, το κλίμα και τη ζωή των σημερινών ανθρώπων. Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες και συνεργασία με τοπικούς φορείς, οι μαθητές/τριες αρχικά θα εξερευνήσουν την τοπική ταυτότητα και θα γνωρίσουν τον πρωτογενή τομέα των Σερρών, αναδεικνύοντας τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, της υπεύθυνης περιβαλλοντικής διαχείρισης και της οικονομικής και ταυτόχρονα αειφόρου ανάπτυξης. Στη συνέχεια, μέσα από παρεμβάσεις σε τοπικούς φορείς θα προτείνουν τρόπους δράσης για την ανάσχεση αρνητικών επιπτώσεων και την ενίσχυση της τοπικής ανάπτυξης.

Η δράση Τοπικής Ιστορίας διαμορφώθηκε με τη συνεργασία του Συμβούλου Εκπαίδευσης και εκπαιδευτικών Φυσικών Επιστημών ΠΕ04 της ΔΔΕ Σερρών, σε μια προσπάθεια να αποτελέσει μία διαμορφώσιμη βάση για προσαρμογή στο περιβάλλον και τις ιδιαιτερότητες των σχολικών μονάδων της ΔΔΕ Σερρών και μια πηγή ιδεών για την υποστήριξη των δράσεων στην τοπική κοινότητα.

Πρόγραμμα Σπουδών

Διασύνδεση με:

το ισχύον (Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών Γεωλογίας- Γεωγραφίας (ΦΕΚ 304/ Β΄/13-03-2003)

το νέο Πρόγραμμα Σπουδών Γεωλογίας-Γεωγραφίας (ΦΕΚ_ 1859_24-03-2023)

το Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (ΦΕΚ 6048/Β΄/1-11-2024).

Προσδοκώμενα Μαθησιακά Αποτελέσματα

Οι μαθητές/μαθήτριες αναμένεται να:

αναπτύξουν τη γνώση για τη Φυσική ιστορία του Νομού Σερρών, τη συσχέτιση του γεωλογικού με τον ιστορικό χρόνο, τον πρωτογενή τομέα του Νομού Σερρών και τη συσχέτιση του με το κλίμα και την ιστορία,

αναγνωρίσουν τη σχέση και αλληλεπίδραση ανθρώπου και φυσικού περιβάλλοντος,

συνεργάζονται για την ανάληψη συλλογικής δράσης με τοπικούς φορείς και της τοπικής κοινωνικής συνοχής,

δημιουργούν πολιτιστικά έργα που αντανακλούν την εμπειρία τους από τη δράση,

χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία (google earth, google maps, δημιουργία ιστοτόπων διάχυσης).

Πεδίο Υλοποίησης

Η αυλή ή άλλοι χώροι του σχολείου, Προορισμοί σε απόσταση από το σχολείο (απαιτείται η μετάβαση με συγκοινωνιακό μέσο), Ο ψηφιακός χώρος του διαδικτύου 

Φάσεις Υλοποίησης

Οι μαθητές/τριες συζητούν τι γνωρίζουν για τη γεωλογική και παλαιοντολογική ιστορία και τον πρωτογενή τομέα των Σερρών και τι θέλουν να μάθουν:

Ποια είναι η γεωλογική ιστορία του Νομού Σερρών;

Ποια είναι τα σημαντικότερα παλαιοντολογικά ευρήματα στο Νομό των Σερρών;

Πώς επηρεάζει η γεωλογία και η παλαιοντολογία τη ζωή των κατοίκων και την ανάπτυξη του τουρισμού;

Ποια είναι τα σημαντικότερα μνημεία του Νομού Σερρών που αξίζει να επισκεφθεί κάποιος;

Πώς οι γεωλογικές ιδιαιτερότητες της περιοχής διαμόρφωσαν το κλίμα, τον τρόπο ζωής και τις ασχολίες των κατοίκων στο παρελθόν και σήμερα;

Ποια είναι οι σημαντικότερες καλλιέργειες στο Νομό των Σερρών;

Πώς επηρεάζει η γεωργία και η κτηνοτροφία τη ζωή των κατοίκων και την οικονομική ανάπτυξη του τόπου;

Υπάρχουν περιβαλλοντικά προβλήματα στις φυσικές τοποθεσίες του νομού (ρύπανση, υποβάθμιση περιοχών);

Επιτόπιες επισκέψεις και συλλογή στοιχείων:

Επισκέψεις σε περιοχές του νομού Σερρών με ξενάγηση από ειδικούς ή χρήση οδηγών (πχ επίσκεψη στο Σπήλαιο Αλιστράτης και το φαράγγι του Αγγίτη για να γνωρίσουμε τη γεωλογική ιστορία του τόπου, επίσκεψη στη λίμνη Κερκίνη ή στον κάμπο των Σερρών για να συναντήσουμε ψαράδες, κτηνοτρόφους, αγρότες, επίσκεψη σε εκκοκκιστήριο ή εργοστάσιο παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων ή ταχινιού, επίσκεψη σε νερόμυλους, επίσκεψη σε παραδοσιακούς οικισμούς κ.ά.). Φωτογράφηση και καταγραφή εμπειριών.

Δραστηριότητες πεδίου (αναγνώριση φυτών και ζώων με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους, αναγνώριση πετρωμάτων για τη γεωλογική εξέλιξη της περιοχής, μετρήσεις φυσικών παραμέτρων και ρύπανσης, παρατηρήσεις δειγμάτων σε μικροσκόπια και στερεοσκόπια, εκτίμηση επιπτώσεων ανθρώπινων παρεμβάσεων, πρακτική πρόβλεψη καιρού, φυσικοί τρόποι προσανατολισμού, χρήση χαρτών, ορθές πρακτικές συμπεριφοράς στο φυσικό περιβάλλον και αλληλεπίδρασης με τη φύση, συλλογή δείγματος πετρώματος για παρατήρηση στο σχολείο και την εξέλιξη – επίδραση του πετρώματος στην σημερινή εποχή κτλ.).

Συγκέντρωση ιστορικών πληροφοριών από τοπικές πηγές και συνεντεύξεις από κατοίκους της περιοχής συνδέοντας τη γεωλογία με την ανθρώπινη ιστορία και την ανάπτυξη του τόπου.

Κατανομή ομάδων και ρόλων (γεωλόγοι, παλαιοντολόγοι, βιολόγοι, γεωργοί κτηνοτρόφοι, ψαράδες, οικονομικοί/διοικητικοί/πολιτικοί παράγοντες, κάτοικοι, φωτογράφοι).

Καταγραφή προορισμών (π.χ. Σπήλαιο Αλιστράτης, Φαράγγι Αγγίτη, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Σερρών, Παλαιοντολογικό Μουσείο Θερμοπηγής, Λίμνη Κερκίνη, Ιππικός όμιλος Σερρών, εργοστάσιο παραγωγής ταχινιού, εργοστάσιο παραγωγής γαλακτοκομικών προϊόντων, εκκοκκιστήριο, χωράφι με βαμβάκι, σιτάρι, αραχίδα (αράπικο φιστίκι)).

Σχεδιασμός δράσεων παρέμβασης και ανάδειξης σημαντικότητας στην τοπική και την ευρύτερη κοινότητα μέσα από τη διοργάνωση εκδηλώσεων ενημέρωσης του κοινού για τον τόπο, προβολή μέσα από το διαδίκτυο με τη δημιουργία ιστότοπου και ομάδας συντονισμού δράσεων μέσω κοινωνικών δικτύων, δράσεων καθαρισμού και διατήρησης της φυσικής κληρονομιάς, δράσεων παρέμβασης στους τοπικούς φορείς με συγκεκριμένες προτάσεις για την επίλυση προβλημάτων που έχουν επισημανθεί, δράσεων δενδροφύτευσης και ενίσχυσης του τοπικού οικοσυστήματος κ.ά.).

Επαφές με φορείς (π.χ. Δήμος, εταιρείες ανάπτυξης, τοπικά μουσεία, ΚΕΠΕΑ Ποροΐων).

Πρόσκληση επιστημόνων (γεωλόγων, βιολόγων, αρχαιολόγων, παλαιοντολόγων, γεωπόνων) στο σχολείο για εισαγωγικές ομιλίες και ανταλλαγή απόψεων και προτάσεων.

Προετοιμασία υλικού (φωτογραφικές μηχανές, τετράδια, Η/Υ ).

Ομαδικές παρεμβάσεις σε τοπικούς και άλλους φορείς και την τοπική κοινότητα με αντικείμενα τη βιολογική αξία της λίμνης Κερκίνης, των ποταμών Στρυμώνα και Αγγίτη και των όρων Κερκίνης (Μπέλες) και Παγγαίου, την αξία τους για την οικονομία της περιοχής, τις αλληλεπιδράσεις που υπάρχουν μεταξύ των παραγόντων των οικοσυστημάτων που φιλοξενούν, τις επιπτώσεις της γεωργίας και κτηνοτροφίας σε αυτά, την επίδραση του τουρισμού και άλλων ανθρώπινων δραστηριοτήτων και παρεμβάσεων, την κατάθεση συγκεκριμένων προτάσεων για τη διατήρηση και ενίσχυση του βιολογικού και οικονομικού τους ρόλου και την αειφόρο ανάπτυξη, τη μελέτη της χρονικής εξέλιξης της βιοποικιλότητας από το παρελθόν έως σήμερα και τη χαρτογράφηση ενός αειφόρου μέλλοντος, εικαστικές και καλλιτεχνικές δημιουργίες ευαισθητοποίησης για την αξία και την ανάγκη προστασίας του φυσικού περιβάλλοντος κ.ά.:

Στην αυλή του σχολείου καλλιεργούνται βαμβάκι, αραχίδα, καλαμπόκι, σουσάμι και γνωριμία με φυτά στην αίθουσα- εργαστήριο ώστε οι μαθητές/τριες να έρθουν σε άμεση επαφή μαζί τους.

Καθαρισμός χώρων και άλλες οικολογικές παρεμβάσεις όπως δενδροφυτεύσεις και δράσεις ενίσχυσης του τοπικού οικοσυστήματος.

Δράσεις ενημέρωσης της τοπικής κοινότητας για τη σημασία και σημαντικότητα του τόπου τους, προβολής του τόπου μέσα από το διαδίκτυο και προσέλκυσης ενδιαφέροντος πέρα από τα όρια της τοπικής κοινότητας.

Δημιουργία συντονιστικής ομάδας δράσεων τοπικής γεωγραφίας μέσω δικτύων κοινωνικής δικτύωσης.

Οι μαθητές/τριες δημιουργούν παρουσίαση (PowerPoint ή αφίσες) για τη σχολική κοινότητα.

Διοργανώνουν εκδήλωση με έκθεση φωτογραφιών.

Μοιράζονται τις εμπειρίες τους μέσω άρθρου στο ιστολόγιο του σχολείου.

Δημοσιεύουν άρθρο σχετικά με τη δράση στη σχολική εφημερίδα ή/και την τοπική εφημερίδα της πόλης.

Παρουσιάζουν τις εμπειρίες τους σε δράση διάχυσης που οργανώνει η ΔΔΕ Σερρών.

Διοργανώνουν εκδήλωση για την ενημέρωση της τοπικής κοινότητας για τα προβλήματα που επισήμαναν, τις προτάσεις που διαμόρφωσαν και τις δράσεις που ανέλαβαν.

Δημιουργούν ιστότοπο για την προβολή των προτάσεων και των δράσεών τους.

Οι μαθητές/τριες σε συζήτηση απαντούν σε ερωτήσεις, όπως:

Τι έμαθαν για τις Σέρρες που δεν γνώριζαν;

Πώς αισθάνθηκαν για τις δράσεις που υλοποίησαν;

Τι θα άλλαζαν στη δράση που υλοποίησαν;

Τι θα άλλαζαν στον τρόπο ζωής τους;