Η δράση αποσκοπεί στη γνωριμία των μαθητών/τριών με τη γεωλογική ιστορία του νησιού και τη βιοποικιλότητα της παραλιακής ζώνης της πρωτεύουσάς του καθώς και με τις ανθρωπογενείς επιδράσεις στο πέρασμα των χρόνων. Μέσα από βιωματικές δραστηριότητες, οι μαθητές/τριες θα εξερευνήσουν την τοπική γεωλογική ταυτότητα της πόλης τους, αναδεικνύοντας τη σημασία προστασίας του περιβάλλοντος και της αειφόρου ανάπτυξης. Το ‘ταξίδι’ ξεκινάει από τη λιμονοθάλασσα του Κουτάβου, που στο παρελθόν ήταν βάλτος, ο οποίος αποξηράνθηκε και στη θέση του δημιουργήθηκε μια τεχνητή περιοχή που πλαισιώνει έναν βασικό μεταναστευτικό υγροβιότοπο με σποραδικές ανθρωπογενείς παρεμβάσεις. Στη συνέχεια μπαίνοντας στην οικιστική ζώνη το φυσικό περιβάλλον δίνει σταδιακά το χώρο του στο ανθρωπογενές με πρώτο σταθμό τη Γέφυρα De Bosset μέχρι και ενδιάμεσο σταθμό το Μπαστούνι, όπου μπορεί να διαπιστωθεί η παρέμβαση του ανθρώπου στο φυσικό τοπίο στο πέρασμα των χρόνων με καθοριστικό παράγοντα τη σεισμική δραστηριότητα στο νησί. Η διερεύνηση επεκτείνεται στη κατεύθυνση προς το Φανάρι με το φυσικό περιβάλλον πρακτικά αδιατάρακτο να επανακτά τον κυριαρχικό του χώρο. Τελικός σταθμός είναι οι Καταβόθρες, ένας γεωλογικός σχηματισμός καρστικού τύπου που συνδέει υπόγεια την περιοχή Αργοστολίου με αυτή της Σάμης στον Καραβόμυλο. Παράλληλα οι μαθητές/τριες εντοπίζουν προβληματικά σημεία που πηγάζουν από την συνύπαρξη του φυσικού με το ανθρωπογενές περιβάλλον. Μια πρόκληση μεταξύ άλλων που μπορεί να παρατηρηθεί είναι η παρεμβατική αλληλεπίδραση των ανθρώπων με τις θαλάσσιες χελώνες που πλησιάζουν στην ακτογραμμή. Οι μαθητές/τριες καλούνται να αναλάβουν δράση για μια ήπια διαχείριση του προβλήματος.
Επιμέλεια: Πολίτης Ι., Επόπτης Ποιότητας Εκπαίδευσης Δ.Ε. Κεφαλληνίας και Σύμβουλος Εκπαίδευσης Φυσικών Επιστημών Κεφαλληνίας, Μαγουλά Α.Ε., Υπεύθυνη ΕΚΦΕ Κεφαλληνίας-Ιθάκης.
Διαθεματικό Ενιαίο Πλαίσιο Προγράμματος Σπουδών Γεωλογίας- Γεωγραφίας (ΦΕΚ 304/Β΄/13-03-2003)
Νέο Πρόγραμμα σπουδών Γεωλογίας-Γεωγραφία ΦΕΚ_ 1859_24-03-2023.
Πρόγραμμα Σπουδών «Δράσεις Ενεργού Πολίτη» του Νηπιαγωγείου, του Δημοτικού, του Γυμνασίου και του Λυκείου (ΦΕΚ 6048/Β΄/1-11-2024).
Οι μαθητές/τριες αναμένεται να
αναπτύξουν τις γνώσεις τους/τις για την τοπική γεωγραφία και τους γεώτοπους της παραλιακής ζώνης του Αργοστολίου,
ενισχύσουν την ικανότητας συνεργασίας και συλλογικής δράσης για την εξοικείωση με τη γεωλογική έρευνα στην ευρύτερη περιοχή του Αργοστολίου Κεφαλληνίας,
αναλάβουν δράση για την επίλυση προβλημάτων που προκύπτουν αμφίδρομα από τον άνθρωπο προς το περιβάλλον,
να διαπιστώσουν την αλληλεπίδραση της γεωλογικής αναδιαμόρφωσης του χώρου σε σχέση με κοινωνικές, οικονομικές, πολιτιστικές και περιβαλλοντικές παραμέτρους,
δημιουργήσουν πολιτιστικά έργα που αντανακλούν την εμπειρία τους/τις από τη δράση.
Οι μαθητές/τριες συζητούν τι γνωρίζουν για τη λιμνοθάλασσα του Κουτάβου και τι πληροφορίες μπορούν να συλλέξουν με μια πρώτη αναζήτηση στο διαδίκτυο. Ταυτόχρονα θέτουν τους στόχους σχετικά με το τι θέλουν να μάθουν. Με τη βοήθεια του/της/των εκπαιδευτικού/ών, διατυπώνουν ερωτήματα για την τοπική γεωλογική οργάνωση της περιοχής και εξέλιξη όπως:
Ποια είναι τα πιο σημαντικά στοιχεία γεωλογικού ενδιαφέροντος στη λιμνοθάλασσα του Κουτάβου;
Πώς επηρεάζει η γεωγραφική θέση της πόλης την ανάπτυξή της σε αλληλεπίδραση με το φυσικό περιβάλλον;
Πώς επηρεάζουν οι γεωλογικού ενδιαφέροντος περιοχές και η παρουσία των θαλάσσιων χελωνών την τουριστική, οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη του τόπου;
Πώς επηρεάζει η παρουσία των θαλάσσιων χελωνών την συμπεριφορά των τουριστών και πώς αυτή η τελευταία πρέπει να ρυθμίζεται με βάση τους κανόνες ασφάλειας ανθρώπων και ζώων;
Για την ευαισθητοποίηση των μαθητών/τριών και την αρχική διερεύνηση του θέματος προτείνονται οι εξής δραστηριότητες ως πηγές αφόρμησης, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν πάντα και σε εναλλακτικές αναζητήσεις τελικής δράσης:
Κατανομή ομάδων και ρόλων, όπως: γενικοί συντονιστές, γραμματείς, μεταφραστές, εικονολήπτες, ηχολήπτες, ηθοποιοί-παρουσιαστές, δημοσιογράφοι, σχεδιαστές-ζωγράφοι κι εναλλακτικά για παραπέρα δράσεις γεωλόγοι, ερευνητές, φωτογράφοι, περιβαλλοντολόγοι, χημικοί, βιολόγοι, οικονομικοί αναλυτές.
Μελέτη βιοποικιλότητας μέσω διαδικτυακής εφαρμογής, τρισδιάστατος σχεδιασμός και εκτύπωση μοντέλων τοπικών γεωλογικών σχηματισμών και δυνατότητα πειραμάτων σε συνεργασία με το Ε.Κ.Φ.Ε. Κεφαλονιάς και Ιθάκης. Συγκέντρωση πληροφοριών από την ιστοσελίδα του Γεωπάρκου Κεφαλονιάς & Ιθάκης.
Οι μαθητές/τριες φωτογραφίζουν ή/και καταγράφουν τις εμπειρίες τους.
Παρατηρούν μακροσκοπικά τη μορφολογία και θαλάσσια συμπεριφορά των θαλάσσιων χελωνών μέσα στον αστικό ιστό της παραλιακής ζώνης Αργοστολίου σε συνεργασία με τη M.K.O. Wild Life Sense και ενημερώνονται για τους κανόνες ασφαλείας ανθρώπων και θαλάσσιων χελωνών κατά την αλληλεπίδρασή τους.
Επισκέπτονται το Τουριστικό Κέντρο Πληροφοριών Δήμου Αργοστολίου στο Μπαστούνι και λαμβάνουν συνέντευξη από το προσωπικό του Τουριστικού Κέντρου Πληροφοριών Δήμου Αργοστολίου με κεντρικό θέμα την αποτύπωση του ενδιαφέροντος των επισκεπτών σχετικά με την αλληλεπίδρασή τους με τις θαλάσσιες χελώνες.
Λαμβάνουν συνέντευξη με τους ντόπιους ψαράδες για την αποτύπωση του ενδιαφέροντος των επισκεπτών σχετικά με την αλληλεπίδρασή τους με τις θαλάσσιες χελώνες.
Επικοινωνούν με το Γεωπάρκο Κεφαλονιάς & Ιθάκης, Περιβαλλοντικό Κέντρο Κουτάβου- Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α.
Πεδίο υλοποίησης: Επίσκεψη στους γεωτόπους ενδιαφέροντος (σε απόσταση περπατήματος ή με μεταφορικό μέσο), Γεωπάρκο Κεφαλονιάς & Ιθάκης, Περιβαλλοντικό Κέντρο Κουτάβου – Ο.ΦΥ.ΠΕ.Κ.Α., Τουριστικό Κέντρο Πληροφοριών Δήμου Αργοστολίου στο Μπαστούνι, Εργοστάσιο αφαλάτωσης νερού στον Κούταβο.
Οι μαθητές/τριες σχεδιάζουν τη δράση παρέμβασης με τη βοήθεια του/της/των εκπαιδευτικού/ών:
1. Επικοινωνούν με το Δήμο για τη στήριξη της δράσης.
2. Συγκεντρώνουν τους κανόνες ασφάλειας ανθρώπων και θαλάσσιων χελωνών κατά την αλληλεπίδρασή τους και τους μεταφράζουν σε τρεις ξένες γλώσσες (Αγγλικά, Ιταλικά και Ισπανικά).
3. Προετοιμάζουν το υλικό για τη δημιουργία των τεκμηρίων διάχυσης: αφίσα – φυλλάδιο – βίντεο (φωτογραφικές μηχανές, τετράδια, tablets, ψηφιακές κάμερες, φωτογραφίες, ηλεκτρονικοί υπολογιστές, μαρκαδόροι, χαρτιά για δημιουργία αφίσας και χαρτιά κανσόν, έγχρωμος εκτυπωτής).
4. Δημιουργούν τα τεκμήρια διάχυσης στα ελληνικά και 3 ξένες γλώσσες: αφίσα – φυλλάδιο – βίντεο και Eνημερωτική αφίσα και φυλλάδιο (λιμπρεττάκι) με τους κανόνες ασφάλειας ανθρώπων και θαλάσσιων χελωνών κατά την αλληλεπίδρασή τους και περιέχουσες λοιπές πληροφορίες, όπως η αποτύπωση χάρτη με σημεία ενδιαφέροντος συνάντησης. Βίντεο με τους κανόνες ασφάλειας ανθρώπων και θαλάσσιων χελωνών κατά την αλληλεπίδρασή τους και περιέχουσες λοιπές πληροφορίες, όπως η παρουσίαση αποτυπωμένου χάρτη με σημεία ενδιαφέροντος συνάντησης.
Πραγματοποιούν την τελική επίσκεψη στο Τουριστικό Κέντρο Πληροφοριών Δήμου Αργοστολίου στο Μπαστούνι, όπου αναρτούν την ενημερωτική αφίσα, τοποθετούν τα ενημερωτικά φυλλάδια στον κατάλληλο χώρο/θέση διάθεσης για τους επισκέπτες και αναρτούν το βίντεο πληροφόρησης στο infokiosk.
Οι μαθητές/τριες:
Μοιράζονται τις εμπειρίες τους μέσω άρθρων στο ιστολόγιο του σχολείου ή μέσω άρθρων και συνεντεύξεων στα τοπικά μέσα μαζικής ενημέρωσης.
Εναλλακτικοί τρόποι διάχυσης που μπορούν να εφαρμοστούν σε παρόμοιες δράσεις θα μπορούσαν να είναι:
Η δημιουργία ενημερωτικών παρουσιάσεων (PowerPoint, βίντεο ή/και αφίσες) για τη σχολική και ευρύτερη τοπική κοινότητα.
Η διοργάνωση εκδήλωσης με έκθεση φωτογραφιών, τρισδιάστατων εκτυπώσεων, φυτολογίων, πολιτιστικών δημιουργιών και ερευνητικών αποτελεσμάτων.
Η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα Erasmus με περιεχόμενο τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Οι μαθητές/τριες απαντούν σε ερωτηματολόγια αποτύπωσης γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων ζωής.
